فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسیرهای جریان ترجیحی باعث اتلاف مقادیر قابل توجهی از عناصر غذایی از ناحیه ریشه می­گردند. اهداف تحقیق حاضر ارزیابی تأثیر لجن پتروشیمی بر جریان ترجیحی و پارامترهای انتقال بروماید در مدل­های انتقال – انتشار (CDE) و روان ساکن (MIM) در یک خاک لوم آهکی بود. خاک مورد مطالعه از مزرعه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی و لجن از مجتمع پتروشیمی تبریز تهیه گردید. مقادیر مصرفی لجن شامل صفر (شاهد)، 25، 50، 75 و 100 تن در هکتار بودند. مقادیر لجن پس از هوا خشک کردن با خاک هوا خشک مخلوط و در لوله­های پولیکا (ارتفاع 25 و قطر 15 سانتی­متر) پر گردیدند سپس در گلخانه با دمای ˚C4 ± 22 و در رطوبت 70 تا 80 درصد ظرفیت مزرعه به مدت 6 ماه نگهداری شدند. آزمایش به صورت طرح بلوک­های کامل تصادفی در 3 تکرار اجرا گردید. هدایت هیدرولیکی اشباع (Ks) و منحنی­های رخنه (BTC) بروماید در ستون­های خاک در انتهای ماه ششم اندازه­گیری شدند. ضریب انتشارپذیری (λ) در مدل­هایCDE وMIM ، رطوبت ساکن (imθ) و ضریب تبادل بروماید (α) در مدل MIM از طریق برازش داده­های BTC (زمان و غلظت نسبی بروماید) به مدل­های مذکور با استفاده از نرم افزار HYDRUS-1D برآورد گردیدند. کلیه مقادیر لجن در مقایسه با شاهد به طور معنی­دار  Ksرا به میزان 55 تا 67 درصد کاهش و زمان رخنه بروماید را به میزان 3/60 تا 2/83 درصد افزایش دادند. ضریب انتشارپذیری (λ) در هر دو مدل­CDE و MIM فقط در تیمار 50 تن لجن در هر هکتار به طور معنی­دار نسبت به شاهد افزایش یافت. مقادیر لجن نتوانستند اثر معنی­داری بر پارامترهای imθ و α داشته باشند. در مجموع، لجن پتروشیمی باعث کنترل جریان ترجیحی بروماید در یک خاک منتخب از منطقه نیمه خشک گردید.