فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور ارزیابی واکنش لاین‌های امید‌بخش جو به تنش خشکی، دو آزمایش به صورت مجزا در شرایط کنترل شده و مزرعه انجام شد. در شرایط کنترل شده، 25 لاین و رقم جو در دو سطح تنش اسمزی، صفر (شاهد) و 5- مگاپاسکال با استفاده از نمک پلی اتیلن گلیکول 6000 با استفاده از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار مورد ارزیابی قرارگرفتند. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که اثر ژنوتیپ، پتانسیل اسمزی و اثر متقابل ژنوتیپ × پتانسل اسمزی بر درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول کلئوپتیل، وزن ریشه‌چه و شاخص بنیه بذر معنی‌دار بود. با افزایش سطح تنش اسمزی کلیه صفات مورد مطالعه به طور معنی‌دار کاهش نشان دادند. در شرایط مزرعه، 20 لاین جو با استفاده از طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در دو شرایط تنش خشکی آخر فصل (قطع آبیاری در 50% سنبله‌دهی) و بدون تنش در دو سال زراعی 96-1395 و 97-1396 مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب داده‌ها برای عملکرد دانه نشان داد که در هر دو شرایط تنش و بدون تنش اثر سال و اثر متقابل ژنوتیپ × سال معنی دار بود. مقایسه میانگین عملکرد دانه ژنوتیپ ها در شرایط نرمال نشان داد که بیشترین عملکرد دانه مربوط به ژنوتیپ 16 و در شرایط تنش خشکی نیز بیشترین عملکرد مربوط به ژنوتیپ 16 بود. در این آزمایش با استفاده از به عملکرد دانه در دو شرایط تنش و بدون تنش، شاخص‌های مختلف تحمل و حساسیت به خشکی محاسبه شدند. بر اساس همبستگی بین شاخص‌های مختلف با عملکرد دانه در دو شرایط، شاخص‌های میانگین بهره‌وری‌(MP)، میانگین هندسی‌(GMP)، شاخص تحمل به خشکی‌(STI) و شاخص هارمونیک (HM) به عنوان بهترین شاخص‌ها تعیین شدند. بر اساس این شاخص‌ها ژنوتیپ‌های 16، 11 و 4 به عنوان ژنوتیپ‌های برتر در هر دو شرایط شناخته شدند. تجزیه همبستگی بین صفات در مرحله جوانه‌ز‌نی با شاخص‌‌های تحمل به تنش نشان داد که تنها وزن ریشه‌چه با شاخص‌های MP، GMP، HM و STI همبستگی مثبت و معنی‌‌داری داشت.