گزینش ژنوتیپ‌های جو برای مناطق گرم ایران با استفاده ازآماره‌های پایداری و تجزیه AMMI

نویسندگان

1 بخش تحقیقات علوم زراعی وباغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

2 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران.

3 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گنبد، ایران.

4 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

5 بخش تحقیقات علوم زراعی وباغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل، ایران.

6 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گنبد، ایران.

7 بخش تحقیقات علوم زراعی وباغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران.

doi
10.22092/sppi.2020.123206
چکیده

به منظور شناسائی و گزینش لاین‌های امیدبخش جو آبی دارای عملکرد بالا و پایدار برای مناطق گرم ایران، 17 لاین جو آبی به همراه سه شاهد (ارقام زهک جنوب/صحرا شمال، نیمروز و لاین WB-93-3) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و در پنج ایستگاه تحقیقات کشاورزی اهواز، داراب، زابل، گنبد و مغان به مدت دو سال زراعی (96-1395 و 97-1396) مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب برای عملکرد دانه نشان داد که اثر ژنوتیپ و اثرهای متقابل سال × مکان، ژنوتیپ × مکان، ژنوتیپ × سال و سال × ژنوتیپ × مکان معنی‌دار بودند. برای انتخاب ژنوتیپ‌های دارای عملکرد پایدار از میانگین رتبه، انحراف معیار رتبه، آماره‌های ناپارامتری Si1، Si2، Si3، Si6 و NPi1، NPi2، NPi3، NPi4 و آماره‌های پارامتری ضریب تغییرات محیطی، واریانس پایداری شوکلا، اکووالانس ریک، معیار رتبه کنگ و روش تجزیه چند متغیره AMMI استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل، لاین‌های شماره 3 (Dasht//Ebc(a)/Badia/3/Sahra) و 4 (Dasht//Ebc(a)/Badia/3/Nik) برای مناطق گرم و خشک جنوب و لاین شماره 9 (Violeta/Mja//Manal/Alanda-01) برای مناطق گرم و مرطوب شمال کشور مناسب تشخیص داده شدند که می‌توانند به عنوان ارقام جدید در مناطق گرم و یا در برنامه‌های ملی به‌نژادی جو این اقلیم مورد استفاده قرار گیرند.