واکنش عملکرد دانه ژنوتیپ‌های باقلا (Vicia faba L.) به تنش خشکی

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان، ایران

2 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

3 مؤسسه تحقیقات پنبه کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

4 گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان، گرگان، ایران.

doi
10.22092/sppi.2020.123208
چکیده

در این پژوهش واکنش عملکرد و اجزای عملکرد دانه 21 ژنوتیپ‌ باقلا به تنش خشکی مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی ( 96 -1395 و 97-1396) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان اجرا شد. ویژگی‌های زراعی 21 ژنوتیپ باقلا در دو محیط بدون تنش (آبیاری بهینه) و تنش خشکی (قطع آبیاری از آغاز گلدهی) مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب داده‌ها نشان داد که اثر رژیم آبیاری بر کلیه صفات مورد بررسی به استثنای وزن صددانه معنی‌دار بود. تنش خشکی سبب کاهش 71/59 درصدی عملکرد دانه، 81/31 درصدی عملکرد بیولوژیک و 92/41 درصدی شاخص برداشت شد. برش‌دهی اثر متقابل آبیاری × ژنوتیپ نشان داد در محیط بدون تنش (آبیاری بهینه) ژنوتیپ‌های G-Faba-66، G-Faba-65، G-Faba-62، G-Faba-294، G-Faba-292، G-Faba-523، G-Faba-525 و G-Faba-21 و در تنش خشکی ژنوتیپ‌هایG-Faba-67، G-Faba-66، G-Faba-75، G-Faba-72، G-Faba-65 و G-Faba-62 به ترتیب بیشترین عملکرد دانه را داشتند. بر اساس عملکرد دانه، تعداد دانه در غلاف و شاخص برداشت، ژنوتیپ G-Faba-67 نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها تحمل بیشتری نسبت به شرایط تنش خشکی نشان داد.