فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در شهری تعادل فضایی ایجاد می شود که عملکردها و اجزای شهری، متناسب با نیازهایشان به صورت بهینه مکان یابی شوند. برای مشخص کردن ترتیب اجزای شهر، بایستی فنونی را به کار برد تا بتوان بهترین سازمان فضایی را شکل داد. از جمله این فنون، فن چیدمان فضاست. این مطالعه به بررسی هم کنش فضایی کاربری ها و میزان هم پیوندی شبکه شهری برای دستیابی به ساختار فضایی مناسب، انجام شده است. چگونگی ایجاد تعادل فضایی در شهر شیراز، در چهار چوب تولید و جذب سفرهای درون شهری به کمک مدل چیدمان فضا نیز از مباحث اصلی پژوهش می باشد، و با تعیین دو عامل مهم میان کنش فضایی و موقعیت مکانی مناطق شهرداری، تعادل فضایی شهر به آزمون گذاشته شده است. هدف این مقاله، بررسی ساختار فضایی شهر شیراز و نقش عوامل کالبدی – عملکردی در شکل دهی به این ساختار است. روش تحقیق تحلیلی – اسنادی بوده که به صورت ترکیب مدلها و با استفاده از نظریه جاذبه، میزان میان کنش فضایی بین مناطق شهری محاسبه شده، سپس با استفاده از فن چیدمان فضا، میزان یکپارچگی مناطق برآورد و آن گاه با استفاده از رگرسیون خطی رابطه علی بین این عوامل، معادله سازی شده است. دستیابی به Sig =0.493 نشان دهنده همبستگی میان کنش فضایی و یکپارچگی مناطق شهری، و تاثیر آن بر تعادل فضایی شهر شیراز می باشد. در بین مناطق شهرداری شیراز، میزان اختلاف میان کنش معیار در منطقه 8 با ضریب خطای 251 ، دارای بدترین وضعیت و منطقه 4 با ضریب خطای 20 در بهترین وضعیت، از نظر تعادل ساختار فضایی می باشد. معادله رگرسیونی میان کنش و ساختار فضایی شهر نشان می دهد که این دو متغیر با داشتن R Square = 0.70 ، وابستگی خوبی نسبت به هم دارند، این شاخص نشان می دهد که70 درصد از تغییرات متغیر وابسته، از متغیر مستقل ناشی می شود. تحلیل داده ها نشان داد که در شهر شیراز ساختار کالبدی – فضایی شهر نامتعادل بوده و میزان یکپارچگی مناطق بسیار کم است. میان کنش فضایی مناطق شهری شیراز و یکپارچگی آنها و ارتباط این دو عامل با یکدیگر بیانگر این موضوع بوده است، نتیجه این پژوهش نشان می دهد، همبستگی بین موقعیت مکانی مناطق و میان کنش فضایی یا وجود ندارد یا در کمترین مقدار می باشد.