بررسی تأثیر گونه‌های مختلف باکتری سودوموناس بر عملکرد، اجزای عملکرد و جذب فسفر سه رقم برنج

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات خاک و آب، کرج

2 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، ساری

3 عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب، کرج

doi
10.22092/ijsr.2012.126406
چکیده

استفاده از باکتری­های افزاینده رشد از طریق مکانیسم­های مستقیم و غیر مستقیم می­تواند باعث افزایش رشد و عملکرد در گیاهان زراعی شود. در این آزمایش تأثیر گونه­هایی از باکتری سودوموناس با توان حل کنندگی فسفات بر عملکرد، پارامترهای رشد و جذب فسفر در سه رقم برنج مورد مطالعه قرار گرفت. اثر این گونه­ها از طریق انجام یک آزمایش گلدانی به شکل فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و در چهار تکرار بررسی شد. در این آزمایش ارقام برنج شامل: طارم، ندا و خزر و شش سویه از باکتری سودوموناس: GO11, GO12, GO15, GU10, MZ3, MZ16 همراه با یک تیمار بدون تلقیح، مورد ارزیابی قرار گرفت. در مرحله گلدهی وزن­تر و خشک اندام هوایی گیاه و جذب فسفر در گیاه، و در مرحله برداشت محصول، عملکرد دانه، وزن هزار دانه، تعداد خوشه، تعداد سنبلچه، تعداد دانه در خوشه، ارتفاع بوته و جذب فسفر در دانه اندازه­گیری شد. نتایج حاصل از اجرای این تحقیق نشان داد که بر اساس آزمون دانکن در سطح پنج درصد، در هر سه رقم مورد مطالعه، اختلاف معنی­داری بین پارامترهای اندازه­گیری شده وجود داشته و بیشترین عملکرد دانه از رقم ندا حاصل شد. همچنین تلقیح با سویه­هایی از باکتری سودوموناس، همه پارامترهای رشد را افزایش داد و سویهPseudomonas fluorescens GO15 ، بیشترین تأثیر را بر عملکرد دانه برنج داشت که نسبت به تیمار بدون تلقیح (شاهد)، 5/24% افزایش نشان داد. نتایج حاصل از اثر متقابل ارقام مختلف برنج و سویه­های باکتری نشان داد که بیشترین عملکرد دانه و پارامترهای رشد از تلقیح سویه GO15 Pseudomonas fluorescens و رقم ندا حاصل شد. جذب فسفر در گیاه و دانه با تلقیح سویهPseudomonas fluorescens GO12 و به ترتیب با رقم ندا و خزر حاصل شد. بر اساس نتایج حاصل از این آزمایش، سویه­های باکتری سودوموناس بر عملکرد دانه برنج و جذب فسفر در گیاه و دانه مؤثر بود.