فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موضوع جنگ به‌عنوان یکی از حوزه­های مهمّ ادب پایداری، از دیرباز تا کنون، یکی از اصلی­ترین موضوعات رمان­نویسان جهان بوده، و مسائل مربوط به آن، چشم­انداز گسترده­ای را فراروی هنر داستان­نویسی گشوده‌است. ادبیات جنگ، به‌طور کلّی، آثار ادبی است که مستقیم یا غیرمستقیم، صحنه­های جنگ، رزمندگان و درون­مایه­های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در فضای جنگی را توصیف‌می‌کند. در این میان، جنگ بیش از یک‌سال غزه که از (اکتبر2023م) و با عملیات طوفان الأقصی آغازگردید، یکی از مصیبت­بارترینو خونبارترین جنگ­های تاریخ معاصر جهان به‌شمارمی­رود. در این نوشتار به روش تحلیلی- توصیفی و در راستای مؤلّفه­های ادبیّات جنگ در دو حوزة ساختار و مضمون، رمان «الرّعب» اثر ایمن عتوم، رمان­نویس معاصر اردنی، بررسی‌شد. وی در این رمان، در سیمای یک نویسندة رئالیستی منتقد که راویِ برهه­ای از فضای جنگ غزه است؛ مقاومت یک‌سالة مردم آن در برابر تجاوز دشمنان صهیونیست را ترسیم‌کرده‌است. عتوم ضمن داشتن رویکرد انتقادمحور به جنگ و بیزاری از آن؛ نگاهی ارزش­محور به مقولة پایداری، مقاومت و دفاع از سرزمین داشته، و از روحیة استقامت و فداکاری مردم غزه تمجیدکرده‌است. رمان «الرّعب»، ضمن پرداختن به تمام جوانب جنگ غزه، فضایی حماسی و بی­نظیر از ایستادگی یک ملّت را به‌نمایش­گذاشته‌است. نویسنده با بازنمایی و برجسته­سازیِ اجزای ناخوشایندِ واقعیت جنگ، قصدداشته جامعه­ای سراسر مقاوم و ایستاده را ترسیم‌کند که فاجعة جنگ، صحنه­های زیبایی از فداکاری را در میان آنان رقم‌زده‌است. البته در ورای محاکات واقعیت جنگ، عتوم با مقدّم‌نمودن ایده بر فرم، در پیِ بیان مستقیم و عریان ایده­ها و مواضع فکری خویش است؛ زیرا فضای گفتمانی جنگ غزه، رسالتی اجتماعی برای نویسنده ایجادکرده‌است و وی داستان جنگ را به‌مثابة بخشی از دستگاه تبلیغی و ترویجی ارزش­ها دیده‌است.