تأثیر عوامل ژئوپلیتیک طبیعی حوزۀ خلیج‌فارس بر تدوین راهبردهای ارتقاء وزن ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دکتری مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

doi
چکیده

منطقۀ خلیج­فارس و کشورهای پیرامونی آن به دلیل ارزش­های ارتیاطی، ژئوپلیتیکی، ژئواکونومیکی و ژئواستراتژیکی یکی از مناطق حساس و راهبردی دنیاست. عوامل ژئوپلیتیک طبیعی خلیج­فارس یکی از مهم­ترین عواملی هستند که در ارتقاء وزن ژئوپلیتیکی ایران مؤثرند. در این تحقیق تلاش گردیده این عوامل، از دریچۀ عامل طبیعی ژئوپلیتیک موردبررسی قرار گیرند. هدف اصلی این مقاله، بررسی تأثیر عوامل ژئوپلیتیک طبیعی خلیج‌فارس بر راهبردهای ارتقاء وزن ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران هست. این تحقیق ازلحاظ هدف، کاربردی-توسعه­ای و از حیث ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی است. شیوۀ گردآوری داده­ها با روش کتابخانه­ای، اسنادی و پیمایشی، بعد از مطالعات نظری و شناخت محیط­ ژئوپلیتیک، انجام و عوامل طبیعی احصاء شد. سپس فرصت­ها، تهدیدها، قوت­ها و ضعف­ها تأیید و نقش عوامل تعیین گردید. و در همین رابطه پرسشنامۀ مربوط تدوین و بین جامعۀ نمونۀ آماری 40 نفری به‌صورت تمام شمار توزیع شد. و با آنالیز آمار توصیفی و استنباطی و نرم­افزار SPSS22 به جمع­بندی و پاسخ به سؤال­های تحقیق پرداخته‌شده است. درمجموع 20 عامل احصاء گردید که «موقعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیک ایران»، «سواحل طولانی و مناسب ایران در کرانۀ شمالی خلیج­فارس»،« قرار گرفتن ایران در بین دو دریای مهم خزر و خلیج­فارس» «وسعت و شکل کشور ایران»، و «موقعیت ارتباطی ایران» به‌عنوان مهم­ترین عوامل ژئوپلیتیک طبیعی مؤثر  بر راهبردهای ارتقاء وزن ژئوپلیتیکی ج.ا.ایران در حوزۀ خلیج­فارس رتبه­بندی گردیدند.