ویژگی‏ های پومولوژیکی و عملکرد میوه برخی از ژنوتیپ‏ های بومی زیتون ایلام در شرایط محیطی سرپل‏ ذهاب

نویسندگان

1 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

2 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

3 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22092/sppi.2020.121925
چکیده

ایلام یکی از منابع غنی ژرم‏ پلاسم زیتون در ایران است. شناسایی و بررسی سازگاری ژنوتیپ‏ های بومی در راستای توسعه کشت زیتون در کشور از اهمیت زیادی برخوردار است. این پژوهش با 15 ژنوتیپ بومی زیتون جمع‏ آوری شده از استان ایلام در مقایسه با رقم شاهد آمفی‏ سیس در قالب طرح بلوک‏ های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات زیتون دالاهو سرپل‏ ذهاب به منظور بررسی خصوصیات پومولوژیکی و عملکرد در سال‏های 1394 تا 1397 اجرا شد. مقایسه میانگین‏ ها نشان داد که ژنوتیپ‏ های زیتون برای خصوصیات پومولوژیکی مانند وزن میوه، وزن هسته، وزن گوشت، نسبت گوشت به هسته، طول و قطر میوه و هسته تفاوت معنی‏ دار در سطح احتمال پنج درصد داشتند. وزن میوه ژنوتیپ‏ ها از 3/28 تا 7/92 گرم متغیر بود. عملکرد میوه در بین ژنوتیپ‏ ها متفاوت بود، به‏ طوری‏که ژنوتیپ‏ های BSCH2، BSCH3، SKE7، SKE8، BSCH1، DZ4 و SBM5 عملکرد بالاتری را داشتند. تفاوت درصد روغن در ماده خشک در بین ژنوتیپ‏ ها در سطح احتمال پنج درصد معنی‏ دار بود و ژنوتیپ‏ هایNS3، SBM2، SBM1، SKE7، DZ4، PG3 و NS4 با بیش از 30 درصد و کمتر از 40 درصد روغن در ماده خشک جزو گروه کم روغن قرار گرفتند. به‏ طورکلی نتایج نشان داد ژنوتیپ‏ های BSCH2، BSCH3، SKE7، SKE8، BSCH1، DZ4 و SBM5 با داشتن عملکرد بالا در سن هشت الی نه سالگی درخت می‏توانند به عنوان ژنوتیپ‏ های برتر جهت استفاده در برنامه توسعه کاشت زیتون و همچنین معرفی ارقام جدید استفاده شوند.