پیش بینی سطح استدلال اخلاقی دانشجویان با توجه به نظریه رست بر اساس طرحواره‌های اجتماعی و شناخت اجتماعی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران.

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.30473/sc.2026.74449.3067
چکیده

این پژوهش با هدف پیش بینی سطح استدلال اخلاقی دانشجویان با توجه به نظریه رست بر اساس طرحواره‌های اجتماعی و شناخت اجتماعی انجام شد. طرح پژوهش از نوع طرح‌های همبستگی بود که در طی آن میزان و جهت ارتباط بین متغیرهای ملاک طرحواره اجتماعی و شناخت اجتماعی با متغیر پیش‌بین استدلال اخلاقی توسط تحلیل رگرسیون بررسی شد. بدین منظور 384 نفر از جامعه آماری دانشگاه پیام نور تهران شمال و تهران جنوب در سال تحصیلی 1403 با روش نمونه‌گیری خوشه گیری چند‌مرحله‌ای انتخاب شدند. برای ارزیابی متغیرها از پرسشنامه استدلال اخلاقی (رست و دیگران، 1973)، طرحواره‌های اجتماعی (یانگ و دیگران، 1995) و شناخت اجتماعی (نجاتی و همکاران، 1393) استفاده شد. داده‌ها با نرم افزار اس پی اس اس نسخه 26 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد سطح استدلال اخلاقی بیشتر از نیمی از دانشجویان در حد متوسط است و تحلیل رگرسیون چند‌متغیره نشان داد مولفه‌های بریدگی و طرد، عملکرد مختل و خودگردانی، محدودیت‌های مختل، دیگر جهت‌مندی،گوش به زنگی و بازداری از طرحواره‌های اجتماعی با ضریب تعیین 410/0 و سطوح معناداری (05/0p<) بر اساس سطح استدلال اخلاقی دانشجویان پیش‌بینی می‌شود. همچنین مولفه‌های خود‌آگاهی، نظریه ذهن، تشخیص تهدید، خود تنظیمی از شناخت اجتماعی با ضریب تعیین (412/0) و سطوح معناداری(05/0p<) بر اساس سطح استدلال اخلاقی دانشجویان پیش‌بینی می‌شود. در مجموع سطح استدلال اخلاقی دانشجویان در حد متوسط است و طرحواره‌های اجتماعی و شناخت اجتماعی آنها را پیش‌بینی می‌کند.