بررسی نمودهای پایداری در ادب عامۀ کرمان (موردپژوهی ترانه‌های سیرجان)

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

doi
10.22103/jrl.2025.25345.3052
چکیده

آفرینه‌های ادب عامه، گزارش‌های بی‌پیرایه و در عین حال هنری زندگی به‌حساب می‌آیند که با صداقت و صمیمیت ملموس خود، زندگی را به‌طرزی شیرین و دلپذیر روایت می‌کنند. غم‌ها و شادی‌ها، شکست‌ها و پیروزی‌ها، کامروایی‌ها و ناکامی‌ها در آن تجلّی دارند و در این میان ترانه‌ها، یکی ازهنری‌ترین شکل های ادب عامه به‌حساب می‌آیند. بازتاب روحیۀ سلحشوری و پایداری یکی از مفاهیم گسترده و پربسامد در این ترانه‌هاست. در این مقاله ما به شیوۀ منبع‌پژوهی مستقیم و تحقیق کتابخانه‌ای و با هدف بررسی و ارزیابی چگونگی بازتاب مؤلفه‌های پایداری در ادبیات عامۀ استان کرمان به‌سراغ ترانه‌های سیرجان رفتیم. یافته‌ها حکایت از آن دارد که توصیف و تحسین قهرمانانِ محلی، تجلیل از روحیۀ سلحشوری، ستم‌ستیزی و نفرت از بیگانه، خونخواهی و تقاص‌کشی و حتّی نازش به تفنگ و تعلق‌خاطر بدان از مهمترین نمودهای پایداری در این ترانه‌هاست و این که فراتر از ترانه‌ها، در لالایی‌ها نیز چنین مؤلفه‌هایی یافت می‌شود.