واکاوی ابعاد شخصیتی زن مبارز فلسطینی در رمان رحلة القهر (با تکیه بر نظریۀ کنش‌گری گریماس)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه ادبیات دانشگاه فرهنگیان کرمان

doi
10.22103/jrl.2025.24221.2988
چکیده

مسئلۀ فلسطین همواره یکی از مسایل محوری در حوزۀ ادبیات مقاومت بوده و در این راستا فعالیت‌های گسترده‌ای انجام‌گرفته‌است. «راغدة محمد المصری»، نویسندۀ لبنانی یکی از ادیبانی است که در این حوزه، گام برداشته و رمان «رحلة القهر» را نوشته‌است. نویسنده در این رمان با هدف معرفی ابعاد چندگانۀ شخصیتی زن فلسطینی، محور داستان را انعکاس زندگی «قاهره» به عنوان قهرمان داستان قرار داده‌است. پژوهش حاضر، براساس نظریۀ کنش‌گری گریماس به دنبال واکاوی ابعاد و نقش‌های شخصیتی «قاهره» به عنوان الگوی زن مبارز فلسطینی است. شخصیتی چند‌بعدی که در زندگی فردی، اجتماعی و سیاسی خود، موفق عمل‌کرده؛ و نویسنده با استفاده از چینش دقیق رویدادها و بخش‌های رمان، سیر تحولی و رو به ‌کمال این شخصیت را به‌تصویرکشیده‌است. روش پژوهش به صورت تطبیقی و جمع‌آوری داده‌هاست که در تطبیق و تحلیل داده‌ها براساس نظریۀ گریماس، پیش‌رفته‌است. نویسنده، خود را درگیر تکنیک‌های روایتگری نکرده بلکه با نگاهی معنامحور به تبیین ابعاد چندگانة این شخصیت می‌پردازد. قاهره از طرفی الگوی زن مبارز فلسطینی به عنوان کنش‌گر فعال، همراه با نقش‌ها و مسؤولیت‌های گوناگون و از طرف دیگر نمادی از فلسطین است. رهایی قاهره به معنای رهایی فلسطین و پیوستن فرزندانش به او است که از دریچة نظریۀ گریماس همان هدف یا آرزوست. یکی از مشخصه‌های محوری قاهره در راه مبارزه، ایمان و اعتقاد راسخ و صادقانۀ او به حق و حقیقت بودن راهیست که در آن قدم‌گذاشته‌است و همین اعتقاد، ایمان و توکّل او به خداست که مشکلات و سختی‌های گوناگون راه مبارزه را برای او، قابل‌تحمل می‌کند. بر اساس نظریۀ کنش‌گری گریماس، این مورد همان عنصر هدف یا آرزوست که در شخصیت قاهره به عنوان کنش‌گر‌ یاری‌رسان و کنش‌گر فاعل، شکل‌گرفته‌است.