پیش بینی مهارت‌های اجتماعی بر اساس تروماهای دوران کودکی و منبع کنترل بیرونی در نوجوانان دارای اضطراب اجتماعی

نویسندگان

1 دانشیار روانشاسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار روانشاسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشیار روانشاسی ، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران

doi
10.30473/sc.2025.74598.3071
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی پیش‌بینی مهارت‌های اجتماعی بر اساس تروماهای دوران کودکی و منبع کنترل بیرونی در نوجوانان با اضطراب اجتماعی انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر دبیرستانی مناطق 22 گانه شهر تهران در سال تحصیلی 1404-1403 بود که با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای 370 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها، پرسشنامه مهارت‌های اجتماعی ماتسون (MESSY)، پرسشنامه ترومای دوران کودکی (CTQ) و پرسشنامه منبع کنترل راتر (LCQ) مورد استفاده قرار گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و روش تحلیل رگرسیون انجام شد. یافته‌ها نشان داد که تروماهای دوران کودکی و منبع کنترل بیرونی با مهارت‌های اجتماعی دارای رابطه منفی معنادار هستند. همچنین، تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که زیرمؤلفه‌های سوءاستفاده جنسی، سوءاستفاده جسمی، سوءاستفاده عاطفی، غفلت عاطفی، غفلت جسمی و منبع کنترل بیرونی توان پیش‌بینی 17.9 درصد واریانس مهارت‌های اجتماعی را دارا بودند. معادله نهایی رگرسیون نشان داد که به‌ازای کاهش هر واحد در این متغیرها، مهارت‌های اجتماعی به میزان معناداری افزایش می‌یابد. نتایج پژوهش حاضر بر اهمیت توجه به نقش تروماهای دوران کودکی و منبع کنترل بیرونی در کاهش مهارت‌های اجتماعی نوجوانان تأکید دارد. این یافته‌ها می‌توانند در طراحی مداخلات روان‌شناختی برای تقویت مهارت‌های اجتماعی و کاهش اثرات تروماها و منبع کنترل بیرونی در نوجوانان مورد استفاده قرار گیرند. پیشنهاد می‌شود مطالعات آینده با نمونه‌گیری گسترده‌تر و استفاده از روش‌های طولی، تأثیرات این متغیرها را بررسی کنند.