بررسی نقش سرمایة اجتماعی و ویژگی‌های تیره شخصیتی در پیش‌بینی رفتارهای خرابکارانه در نوجوانان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/sc.2025.71254.2977
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سرمایة اجتماعی و ویژگی‌های تیرة شخصیتی (خودشیفتگی، جامعه‌ستیزی و ماکیاولیسم) در پیش‌بینی رفتارهای خرابکارانه (تخریب‌گرایی اموال عمومی) در نوجوانان انجام شد. روش پژوهش مطالعة حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه اول شهر اردبیل در سال تحصیلی 1396-1397 بودند که از میان آنان 200 نفر به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند و به پرسشنامه‌های سرمابة اجتماعی دلاویز (1384)، ویژگی‌های تیرة شخصتی جوناسون و وبستر (2010) و پرسشنامه محقق ساخته رفتارهای خرابکارانه (وندالیسم) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی و تحلیل رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین سرمایة اجتماعی با رفتارهای خرابکارانه رابطه منفی و معنادار و بین ویژگی تیرة شخصیتی خودشیفتگی و ماکیاولیسم با رفتارهای خرابکارانه رابطة مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که ترکیب خطی سرمایة اجتماعی و ویژگی‌های تیرة شخصیتی (خودشیفتگی، جامعه‌ستیزی و ماکیاولیسم) توانستند 20 درصد از واریانس رفتارهای خرابکارانه را در نوجوانان پیش‌بینی نمایند. با توجه به نقش سرمایة اجتماعی در کاهش رفتارهای خرابکارانه و نقش مستقیم و معنادار ویژگی‌های تیرة شخصیتی در پیش‌بینی رفتارهای خرابکارانه نوجوانان، پیشنهاد می‌شود راهکارهای تقویت سرمایة اجتماعی نوجوانان ارائه شود و همچنین نوجوانانی که دارای ویژگی‌های تیرة شخصیتی هستند و مستعد بروز رفتارهای خرابکارانه می‌باشند، مورد آموزش قرار گیرند.