فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مشکلات شناختی یکی از مهمترین عوامل در بروز مشکلات روانشناختی، رفتاری و بسیاری از ناهنجاری‌های اجتماعی است. این پژوهش با هدف ساخت و اعتباریابی پرسش‌نامه‌ای برای سنجش خودمحوری شناختی در بزرگسالان ایرانی انجام شد. این پژوهش از نظر ماهیت از نوع پژوهش‌های پیمایشی و به لحاظ هدف از نوع مطالعات کاربردی است. نمونه پژوهش شامل 558 بزرگسال ایرانی از شهر اردکان بود که به صورت داوطلبانه شرکت کردند. ابزار پژوهش شامل پرسش‌نامه سوگیری شناختی وودی و همکاران (1996) و همدلی جولیف و فارینگتون (2006) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، آلفای کرونباخ و همبستگی پیرسون و با بهره‌گیری از نسخه 26 نرم‌افزار SPSS و نسخه 24 نرم‌افزار AMOS، تحلیل شدند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی نشان داد که پرسش‌نامه دارای پنج عامل است: هم‌راستایی اعتقادات، مقاومت در برابر نظرات متضاد، برتری‌طلبی شناختی، جستجوی تأیید و همسویی اجتماعی، که 714/58 درصد از واریانس را توضیح می‌دهند. روایی همگرا با همبستگی مثبت با سوگیری شناختی (400/0=r) و روایی واگرا با همبستگی منفی با همدلی (539/0=r) تائید شد. پایایی پرسش‌نامه با آلفای کرونباخ 936/0تأیید شد. نتایج نشان داد که خودمحوری شناختی در افراد با تحصیلات پایین‌تر بیشتر است و تفاوت جنسیتی قابل‌توجهی مشاهده نشد. در مجموع این ابزار می‌تواند در پژوهش‌ها و مداخلات بالینی برای ارزیابی و کاهش خودمحوری شناختی استفاده شود.