مقاله پژوهشی: مطالعه تطبیقی اندیشه نظامی سوسیالیسم و فاشیسم (از منظر اندیشمندان دو مکتب)

نویسندگان

1 پژوهشگر

2 استاد و عضو هیات علمی دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

doi
چکیده

شناخت و آگاهی از اندیشه ­نظامی قدرت­های استعماری از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. از آنجایی‌که دو مکتب سوسیالیسم و فاشیسم جزء مکاتب اصلی تمدن غرب می­باشند و کمتر به اندیشه نظامی این دو پرداخته شده است، لذا شناخت اندیشه نظامی این دو مکتب مسئله‌ای است که مقاله حاضر بدان می­پردازد. بر همین اساس سؤال اصلی این تحقیق، عبارت از این است که (نقاط اشتراک و افتراق اندیشه نظامی دو مکتب‌ سوسیالیسم و فاشیسم کدامند؟) به‌منظور پاسخ به این سؤال پژوهش، روش مقایسه تطبیقی و بهره­گیری از رویکرد تحلیلی- توصیفی، بر اساس دیدگاه اندیشمندان این دو مکتب، برگرفته از آثار مکتوب آن­ها مد نظر قرار گرفته است. یافته­های پژوهش مبین این است که عمده­ترین وجوه اشتراک نظریات نظامی این دو مکتب در مفاهیمی همچون: ارتباط سیاست و جنگ، لزوم جنگ برای ایجاد وحدت ملی و نظامی، نگاه جامعه ‌شناسانه به جنگ، نفی صلح و لزوم جنگ، لزوم وجود نیروی نظامی و لزوم حکومت میلیتاریستی خلاصه می­شود و به نظر می­رسد هر دو مکتب در ماهیت جنگ و دفاع و علل جنگ، دیدگاه­های مشترکی دارند. مکتب سوسیالیسم برانداختن جنگ با جنگ، کمک به تحقق سیاست، حل اختلافات طبقاتی و جنگ عامل صلح را به‌عنوان اهداف جنگ معرفی می­کند و در دیدگاه فاشیسم حفظ دولت­ها، ارتقا سلامت اخلاقی جامعه و پیشرفت و پویایی به‌عنوان اصلی­ترین اجزاء هدف جنگ و دفاع محسوب می­گردند. درمجموع می­توان چنین بیان نمود که این دو مکتب از منظر تفکرات نظامی اختلاف چندانی ندارند.