فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نیترات منبع اولیه نیتروژن است که برای ادامه حیات گیاهان ضروری می­باشد. به همین دلیل کود های شیمیایی نیتروژن­دار برای بهبود رشد گیاهان مصرف می­شوند. از طرفی افزایش استفاده از کودهای نیتروژنه باعث آبشویی و ورود آن به آب­های سطحی و زیرزمینی و در نتیجه آلودگی آنها می­شود. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر زئولیت پتاسیمی در جذب و نگهداری یون­های نیترات و آمونیوم در یک خاک لوم شنی اشباع و در شرایط آزمایشگاهی، با چهار تیمار شاهد و کاربرد 2، 4 و 8 گرم زئولیت در هر کیلوگرم خاک می­باشد. آزمایش­ها در قالب یک طرح بلوک­های کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شد. کود نیترات آمونیوم با غلظت 10 گرم بر لیتر به ستون­های خاک اضافه گردید و سپس ستون های خاک آبشویی شدند. نتایج به دست آمده نشان داد، اضافه کردن زئولیت پتاسیمی به خاک باعث کاهش شستشوی نیترات و آمونیوم و افزایش نگهداشت آن در خاک می­شود. برای تیمار شاهد و کاربرد 2، 4، و 8 گرم زئولیت در کیلوگرم خاک، مقدار نیترات خارج شده از ستون های خاک، به ترتیب 88/93، 91/73، 62/59 و 61/53 درصد مقدار اضافه شده به خاک به دست آمد. برای آمونیوم نیز این مقادیر به ترتیب برابر 74/4، 12/4، 37/3 و 24/3 درصد، اندازه­گیری شد.  نتایج نشان داد که به ترتیب کاربرد 2، 4 و 8 گرم زئولیت در هر کیلوگرم خاک باعث کاهش میانگین سرعت حرکت آب در منافذ خاک، به ‌میزان 79/43، 43/58 و 52/60  درصد نسبت به تیمار شاهد گردید. همچنین با افزایش مقدار زئولیت در خاک مقدار ضریب انتشار هیدرودینامیکی یون نیترات به طور کلی روندی کاهشی داشت.