تدوین مدل ساختاری اعتیاد به اینترنت براساس خودنظم‌جویی شناختی هیجان و تکانشگری: نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک شده در دانشجویان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

2 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

3 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

doi
10.30473/sc.2025.75358.3086
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل ساختاری اعتیاد به اینترنت براساس خودنظم‌جویی شناختی هیجان و تکانشگری با میانجی‌گری حمایت اجتماعی ادراک شده در دانشجویان انجام شد. روش: روش پژوهش، توصیفی- همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) شهر قزوین در سال تحصیلی 1403-1402 بود که از بین آنها نمونه‌ای به حجم 360 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌‌ اعتیاد به اینترنت یانگ (IAT)، نظم‌جویی شناختی هیجان (CERQ)، مقیاس تکانشگری بارت (BIS-11) و مقیاس چند بعدی حمایت اجتماعی ادراک (MSPSS) شده بود. داده‌ها با استفاده از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری ساختاری و با بهره‌گیری از دو نرم‌افزارSPSS-26 و Amos-29 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها بیانگر آن بود که مدل مفهومی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است و متغیرهای خودنظم‌جویی شناختی هیجان، تکانشگری و حمایت اجتماعی ادراک شده بر اعتیاد به اینترنت اثر مستقیم و معناداری دارند. در مسیرهای غیرمستقیم نیز اثر خودنظم‌جویی شناختی هیجان، تکانشگری با میانجی‌گری حمایت اجتماعی ادراک شده بر اعتیاد به اینترنت مورد تایید واقع شدند. نتیجه‌گیری: در نتیجه می‌توان گفت ناتوانی در خودنظم‌جویی شناختی هیجان، رفتارهای تکانشی و سطوح پایین حمایت اجتماعی ادراک شده می‌تواند منجر به اعتیاد به اینترنت در افراد شود. بنابراین توجه به چنین عوامل تاثیرگذاری در طراحی درمان‌های مناسب و پیشگیری از اعتیاد به اینترنت، می‌تواند بسیار موثر باشد.