برآورد وراثت پذیری و کنترل ژنتیکی صفات مهم لاین‌های اینبرد خیار گلخانه‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

2 مربی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

3 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

doi
10.22092/spij.2019.120200.1024
چکیده

این پژوهش با هدف برآورد وراثت‌پذیری، قدرت ترکیب‌پذیری و کنترل ژنتیکی صفات مهم در لاین‌های اینبرد خیار گلخانه‌ای طی دوسال 1394 و 1395 انجام شد. مواد ژنتیکی این آزمایش شامل 52 هیبرید بود که از مجموع 10 لاین نر و 27 لاین ماده بدست آمد و در قالب دو آزمایش مجزا بررسی شد. آزمایش‌ها به‌صورت طرح I کارولینای شمالی بر پایه طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. نتایج نشان داد که والدهای نر 1، 2 و 13 سبب افزایش در صفات رویشی در هر دو آزمایش شدند. برآورد پارامترهای ژنتیکی برای صفات رویشی حاکی از پایین بودن واریانس افزایشی و توارث‌پذیری خصوصی بود. بیشترین تعداد کل میوه در آزمایش اول در والد نر 7 بدست آمد. همچنین از نظر صفات مرتبط با عملکرد، لاین‌های نر 7 و ۱۵ سبب افزایش عملکرد میوه شدند. آزمایش دوم نشان داد که طول دوره میوه‌دهی در والد نر 10 و تعداد میوه در گره در والد نر 3 بیشترین مقدار بودند. از نظر سایر صفات زایشی تفاوتی مشاهده نشد. برآورد پارامترهای ژنتیکی نشان داد در بسیاری از صفات مرتبط با میوه از قبیل قطر میوه، سفتی بافت میوه، تعداد و عملکرد میوه واریانس افزایشی و توارث‌پذیری خصوصی بالاست و امکان انتخاب موفقیت‌آمیز بر اساس این صفات وجود دارد. در بین لاین‌های نر مورد مطالعه، لاین‌های 15، 13، 7 و 24 سبب افزایش بیشتر در صفات مربوط به میوه و عملکرد میوه شدند.