ارزیابی مقاومت برخی ژنوتیپ‌های بادمجان (Solanum melongena L.) به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی (Verticillium dahlia) در شرایط گلخانه

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ورامین، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه باغبانی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه باغبانی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22092/spij.2020.119084
چکیده

بادمجان (Solanum melongena L.) در اغلب مناطق ایران به خوبی به عمل می‌آید. قارچ عامل بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی (Verticillium dahliae) در مراحل مختلف رشد بخصوص در هنگام گل‌دهی و تولید میوه سبب پژمردگی کامل گیاه می‌شود. کنترل با قارچ‌کش‌های جدیدامکان‌پذیر است ولی پر هزینه و از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست. از این رو شناسائی ارقام مقاوم به این بیماری مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور، ابتدا جدایه‌های قارچ از مناطق مختلف استان تهران جمع‌آوری و پس از خالص‌سازی، اثبات بیماریزایی آن‌ها به روش غوطه‌ور کردن ریشه رقم حساس بادمجان ورامینی در سوسپانسیون اسپور انجام شد. تولید میکرواسکلروت ( ریزسختینه) در محیط مایع صورت گرفت. ریزسختینه‌های بدست آمده به میزان‌های 20، 25، 30، 35،40 ،45 و50 عدد در هر گرم خاک گلدان مخلوط شد، سپس گیاهچه‌ها در مرحله دو برگی نشاء شدند. شدت شاخص بیماری براساس مقیاس 7-1 محاسبه شد. نتایج نشان داد برای ایجاد 50 درصد شدت بیماری در رقم حساس بادمجان، 24 میکرواسکلروت در هر گرم خاک کافی است. ارزیابی مقاومت 20 ژنوتیپ بادمجان (35 روز پس از مایه‌زنی) با سوسپانسیون اسپور قارچ صورت گرفت. در بررسی میانگین‌ها، چهار رقم هیبرید Hyb. Valentina14102، Hyb. Aro14701 و Valentina -1 و ژنوتیپ Bj30 با شاخص شدت بیماری در دامنه 5/31 تا 7/49 ، درگروه متحمل قرارگرفتند و تفاوت 50 درصدی وزن میوه، ریشه و قسمت هوایی را در مقایسه با ژنوتیپ‌های حساس نشان دادند.