فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر، با نگاهی تطبیقی به حبسیات ناصرخسرو و فرانسوا ویون، به تحلیل گفتمان این دو شاعر کلاسیک پرداخته و آرای دومینیک منگنو در حوزة صحنة گفته‌پردازی را مبنای بررسی خود قرار داده‌است. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که هر دو شاعر به نوعی صحنه‌پردازی مذهبی متمسک شده‌اند؛ با این تفاوت که ناصر خسرو به صحنه‌پردازی پیامبرانه روی آورده، در حالی که فرانسوا ویون به صحنه‌پردازی مبتنی بر رنج و قربانی‌بودگی گرایش یافته‌است. شاعر ایرانی در پی آن است که با بهره‌گیری از گفتمان ادبی، آموزه‌های اخلاقی و معنوی خویش را به مخاطب انتقال دهد و او را به سوی تعالی و رشد معنوی رهنمون سازد، در حالی که شاعر فرانسوی با تحریک عواطف و احساسات، به جلب ترحم و همدلی مخاطب با وضعیت بغرنج و رقت‌انگیز خویش می‌پردازد. این پژوهش، با تحلیل عناصر گفتمانی گوناگون، نخست به بررسی موضع‌گیری گفته‌پرداز در شعر هر دو شاعر از منظر لحن و بیان، ذهنیت و عینیت و موضع آنان نسبت به جهان توصیف ‌شده پرداخته ‌است. در ادامه، به تحلیل عنصر روایت از جنبه‌هایی چون ساختار روایی، کانونی‌سازی، زاویة دید، زمان‌مندی و نشانگرهای زمانی و سهم مخاطب در شکل‌گیری صحنه‌پردازی در زندان‌سروده‌های آنان پرداخته شده‌است. در نهایت، راهبردهای استدلالی و شیوه‌های اقناعی و ترغیبی در شعر آنان مورد واکاوی قرار گرفته‌است. یافته‌های این تحقیق مبین آن است که تنها با تحلیل دقیق این عناصر گفتمانی است که می‌توان به شیوه‌های متنوع شکل‌گیری صحنه‌پردازی و انتقال مفاهیم ایدئولوژیک در آثار این دو شاعر پی برد.