ارزیابی اثرات کاتیونی و آنیونی خاک بر قرائت‌های دستگاه القاگر الکترومغناطیس در دشت آزادگان

نویسندگان

1 کارشناس آبیاری و زهکشی، مرکز ملی تحقیقات شوری

2 دکتری خاکشناسی و عضو هیأت علمی مرکز ملی تحقیقات شوری

3 دکتری خاکشناسی و عضو هیأت علمی مجتمع آموزش عالی اردکان

4 دکتری خاکشناسی و عضو هیأت علمی مرکز ملی تحقیقات شوری

5 کارشناس ارشد خاکشناسی و عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

doi
10.22092/ijsr.2013.126415
چکیده

در حال حاضر اگرچه ابزارهای متعددی برای پایش سریع و کم‌هزینه برخی پارامترهای خاک وجود دارند، هنوز انجام پیمایش­های طاقت‌فرسای صحرایی در سطوح وسیع و نمونه‌برداری از اعماق مختلف به عنوان یکی از مراحل ضروری در تهیه­داده‌های زمینی محسوب می‌گردد. در این پژوهش اقدام به معرفی و استفاده از ابزاری به نام هدایتگر الکترومغناطیس (EM38) شده که بر اساس شواهد و مستندات علمی متعدد در نقاط مختلف دنیا می‌تواند تعداد نمونه‌برداری‌های صحرایی به منظور پایش شوری اعماق مختلف خاک را به میزان قابل توجهی کاهش داده و از این طریق در هزینه و زمان نمونه‌برداری­ها و اقدامات آزمایشگاهی صرفه‌جویی نماید. هدف از انجام تحقیق حاضر شناخت بیشتر این ابزار و مشخصاً ارزیابی اثرات کاتیونی و آنیونی خاک بر قرائت­های این وسیله در دشت آزادگان در استان خوزستان می‌باشد. بدین منظور با نمونه‌برداری از خاک اعماق مختلف و همچنین قرائت همزمان دستگاه EM38 در محل نقاط نمونه‌برداری شده، اقدام به بررسی­های آماری بین مقادیر آنیون، کاتیون، شوری و نسبت جذب سدیم خاک اعماق مختلف و قرائت‌های این دستگاه شده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین همبستگی­های آماری بین قرائت­های EM38 و میزان یون سدیم خاک وجود دارد. بنابراین انتظار می‌رود که به توان از این وسیله در پایش میزان سدیم خاک نقاط مختلف کشور نیز بهره‌برداری نمود. همبستگی معنی‌دار قرائت‌های این وسیله و SAR خاک لایه‌های مختلف نیز بیانگر همین موضوع است.