تخمین منحنی رطوبتی تعدادی از خاکهای شور و شور و سدیمی با استفاده از توابع انتقالی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی علوم خاک دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه تهران
3 کارشناس ارشد پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی کرج
doi
10.22092/ijsr.2013.126443چکیده
حدود 20 میلیون هکتار از اراضی کشورمان را خاکهای مبتلا به نمک تشکیل میدهد. هدف از این تحقیق اشتقاق توابع انتقالی تعدادی از خاکهای مبتلا به نمک جهت پیشبینی پارامترهای معادله وانگنوختن و رطوبت در مکشهای مختلف با استفاده از خصوصیات زودیافت خاک بود. به همین منظور 68 نمونه خاک از خاکهای جنوب تهران انتخاب گردید (خاکهای شور و شور و سدیمی). منحنی رطوبتی خاکها در پتانسیلهای ماتریک صفر، 10-، 33-، 100-، 300-، 500-، 1000- و 1500- کیلو پاسکال تعیین شدند. فراوانی نسبی ذرات خاک، جرم ویژه ظاهری، کربنات کلسیم، کربنآلی، EC و SAR اندازهگیری شده و پارامترهای معادله وانگنوختن نیز با استفاده از نرمافزار RETC بدست آمد. همچنین کارایی توابع بدست آمده در تخمین منحنی رطوبتی با تعدادی از توابعی که قبلاً توسط محققین مختلف ارائه شده بود (13 تابع) مقایسه گردید. بطورکلی یافتههای این پژوهش نشان داد: 1- با استفاده از توابع انتقالی میتوان نقاط مختلف منحنی رطوبتی خاک و پارامترهای معادله وانگنوختن را به میزان قابلقبولی تخمین زد (در توابع نقطهای: 577/0≤ R2Adj ≤ 844/0 و 0296/0 ≥ RMSE(cm3/cm3) ≥ 0121/0). 2- نتایج آنالیز حساسیت نشان داد که حساسیت اکثر توابع نقطهای به تغییرات جرم مخصوص ظاهری بیشتر از بقیه متغیرها بوده و نسبت رس به سیلت، EC و شن در مراتب بعدی قرار میگیرند. 3- با توجه به ضریب پارامتر EC در معادلات و با توجه به ضرایب همبستگی جزئی و نتایج آنالیز حساسیت، مقادیر بالای پارامترEC میتواند تا حدودی توزیع اندازه منافذ و نهایتاً شکل منحنی رطوبتی را بواسطه انبساط و انقباض تغییر داده و این تغییرات را میتوان با وارد کردن متغیرهای EC و SAR در ایجاد توابع، تا حدودی لحاظ کرد. 4- مقایسه توابع قبلی ارائهشده و توابع بدست آمده نشان میدهد که توابع بدست آمده در این تحقیق، بهترین توابع در تخمین منحنی رطوبتی خاکهای مورد مطالعه میباشند.