برآورد شوری نیمرخ خاک بر اثر شوری آب زیرزمینی در دشت آزادگان

نویسندگان

1 کارشناس تحقیقات آبیاری و زهکشی و دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آب دانشگاه شهرکرد، مرکز ملی تحقیقات شوری

2 دکتری خاکشناسی، عضو هیئت علمی مرکز ملی تحقیقات شوری

3 دکتری خاکشناسی، عضو هیئت علمی مرکز ملی تحقیقات شوری

4 کارشناس ارشد خاکشناسی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

5 کارشناس آبیاری و دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد میبد، مرکز ملی تحقیقات شوری

doi
10.22092/ijsr.2013.126442
چکیده

مدیریت نامناسب آب در اراضی تحت کشت دشت آزادگان در غرب استان خوزستان همراه با شیب عمومی ناچیز و ضعیف بودن زهکشی طبیعی منطقه بدلیل واقع شدن این دشت در انتهای حوزه، بر شوری و سطح ایستابی زیرزمینی و همچنین شوری خاک لایه‌های مختلف بالای آن تأثیر گذاشته است. بروز چنین شرایطی می‌تواند منجر به کاهش محصول تولیدی منطقه و نیز زوال تدریجی منابع آب و خاک این دشت در دراز مدت گردد. هدف این تحقیق بررسی و ارزیابی میزان تأثیر شوری آب زیرزمینی بر شوری پروفیل خاک در این دشت است که به کمک نمونه‌برداری‌های زمینی، تجزیه‌های آزمایشگاهی و تفسیر داده‌ها حاصل شده است. بدین منظور در 80 نقطه از دشت آزادگان اقدام به نمونه‌برداری از آب زیرزمینی و همچنین خاک اعماق مختلف (از سطح زمین تا رسیدن به سطح ایستابی) گردید. سپس روابط بین شوری آب زیرزمینی (ECgw) و شوری عصاره اشباع اعماق مختلف خاک (ECe) بررسی و تاثیرات آب زیرزمینی منطقه بر روند شور شدن خاک لایه‌های مختلف به صورت کمّی تحلیل گردید. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که شوری پروفیل خاک تا حد زیادی وابسته به شوری آب زیرزمینی بوده (R2=0.70) و این وابستگی‌ها با افزایش عمق خاک از سطح زمین، افزایش می‌یابد. همچنین می‌توان ارتباط بین شوری عصاره اشباع پروفیل خاک و شوری آب زیرزمینی در دشت آزادگان را بر حسب دسی‌زیمنس بر متر به صورت ECe=0.27ECgw+6.27  تعریف نمود.