فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف تحلیل شعر «باز برمی‌خیزم» سرودۀ مایا آنجلو، شاعر سیاه‌پوست آمریکایی، به بررسی نقش عناصر بلاغی و ساختاری در بازنمایی مؤلفه‌های مقاومت و بازسازی هویت پرداخته است. رویکرد نظری پژوهش، بر تلفیق نقد پسااستعماری و ساختارگرایی تکوینی استوار است و تلاش دارد تا ارتباط میان زبان، قدرت و گفتمان رهایی را در متن آشکار سازد. پژوهش با روش کیفی و تحلیلی، از طریق خوانش دقیق و تفسیر درون‌متنی و بینامتنی شعر، در سه مرحله انجام شده است: استخراج مضامین کلیدی چون مقاومت، هویت و امید؛ بررسی مؤلفه‌های پسااستعماری مانند نفی دیگری‌سازی، استعمارزدایی زبانی و بازیابی صدای تاریخی؛ و تحلیل ساختارهای درونی شعر همچون ریتم، ترجیع‌بند و قافیه در پیوند با زمینه‌های اجتماعی و تاریخی. این پژوهش با تأکید بر پیوند ناگسستنی میان فرم و محتوا، می‌کوشد نشان دهد که چگونه شعر آنجلو، به‌مثابۀ گفتمانی فرهنگی، ظرفیت مقاومت را از سطح تجربه فردی به سطح آگاهی تاریخی و جمعی ارتقا می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که آنجلو با استفاده از تکنیک‌هایی چون تکرار، استعاره، تصویرسازی و تشبیه، هویتی پویا و رهایی‌بخش را بازآفرینی کرده و سوژۀ زن سیاه‌پوست را از جایگاه انفعال به عاملی فرهنگی و مقاوم ارتقا می‌دهد. ترجیع‌بند «برمی‌خیزم» نه‌تنها بیانی شاعرانه از تاب‌آوری فردی، بلکه پژواکی از صدای جمعی تاریخی است که در دل حافظۀ استعمار و تبعیض طنین‌انداز می‌شود. در نهایت، این شعر با هم‌نشینی فرم و محتوا، از سطح یک متن ادبی، فراتر رفته و به بیانیه‌ای فرهنگی و سیاسی بدل می‌شود که در آن، ادبیات، ابزار بازتعریف قدرت، هویت و عاملیت به‌شمار می‌آید.