ارزیابی دو نسل از دو جمعیت تتراپلوئید چغندرقند از نظر مقاومت به ساقهروی
نویسندگان
1 پژوهشگر، بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و توریج کشاورزی، اردبیل، ایران.
2 استادیار، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و توریج کشاورزی، کرج، ایران.
3 استادیار، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و توریج کشاورزی، کرج، ایران.
4 دانشیار، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و توریج کشاورزی، کرج، ایران.
5 استادیار، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و توریج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22092/spij.2020.119087چکیده
مهمترین مزیت کشت پائیزه چغندرقند نسبت به کشت بهاره نیاز آبی کمتر آن است، ولی یکی از ضروریات کشت پائیزه استفاده از ارقام مقاوم به ساقهروی میباشد. با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه کشت سطح متفاوتی از مقاومت مورد نیاز است. هدف از مطالعه حاضر، تولید و ارزیابی پایههای گردهافشان مقاوم به ساقهروی براساس گزینش ژنوتیپهای نیمهخواهری بود. در مهر سال 1389 تعداد 250 فامیل نیمهخواهری متعلق به دو جمعیت تتراپلوئید 12460 و 12650 در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی اولتان (مغان) کشت و از نظر مقاومت به ساقهروی غربال شدند. براساس ارزیابیها، از جمعیت اول تعداد چهار فامیل و از جمعیت دوم، یک فامیل مقاوم انتخاب شد. در سال 1392، از چهار فامیل جمعیت 12460 مجدداً 120 فامیل و از تنها فامیل منتخب جمعیت 12650 90 فامیل نیمهخواهری جدید تهیه شد که بهصورت کشت پائیزه طی دو سال 93-1392 و 94-1393 بههمراه جمعیتهای والدینی، چهار شاهد مقاوم و یک شاهد حساس به ساقهروی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در منطقه مغان ارزیابی شدند. تنوع قابل توجهی در میان فامیلهای نیمهخواهری از نظر مقاومت به ساقهروی مشاهده شد. در جمعیت 12460 نود و هشت فامیل و در جمعیت 12650 چهل و هفت فامیل مقاومتر از جمعیت والدینی بودند و با آن تفاوت معنیدار داشتند، که حاکی از تاثیر مثبت گزینش برای افزایش مقاومت به ساقهروی بود. وراثتپذیری خصوصی برای مقاومت به ساقهروی در فامیلهای دو جمعیت 12460 و 12650 بهترتیب معادل 85 و 66 درصد برآورد شد.
