فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف نوشتار حاضر تحلیل شبکه معنایی زمان ماضی در قرآن است. کاربرد این زمان در قرآن گاهی در ارتباط با مفاهیمی است که بر اساس قراین عقلی، نقلی و عرفی محل تأمل است، لذا انجام این تحقیق ضروری است. بدین منظور، با تکیه بر نظریات حوزه معناشناسی شناختی در زمینه طرح واره‌، استعاره و مجاز مفهومی و با روش توصیفی- تحلیلی این کیفیت کاربرد تبیین می‌شود. یافته‌ها نشان‌ می‌دهد زمان ماضی در قرآن گاهی با تغییر در طرح‌واره‌ پیش-نمونه‌ای و حذف عنصر زمان، مفاهیم فرازمانی را منتقل می‌کند و به صورت استعاری، به حوزه‌های مفهومی تازه وارد شده و مفاهیمی مثل قطعیت، عدم امکان تحقق، احتمال و دوری از واقعیت را کدگذاری می‌کند. همچنین از طریق برجسته‌سازی مؤلفه‌های پنهان در طرح‌واره سرنمونه‌ای، مفاهیمی مثل تقدم، سرعت و ... را به صورت مجازی منتقل می‌کند.در نتیجه می‌توان زمان ماضی در قرآن را مقوله‌ای چندمعنا دانست که تحت تأثیر بافت، شبکه‌ای از معانی را مفهوم سازی می‌کند.