تأثیر تلقیح بذر با باکتری‌های افزاینده رشد گیاه (PGPR) در مقادیر مختلف کودهای نیتروژن و فسفر بر زمان ظهور و رشد برگ جو (Hordeum vulgar L.)

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

4 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی

5 دانشجوی دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

doi
10.22092/ijsr.2013.126444
چکیده

به منظور بررسی تأثیر باکتری­های محرک رشد گیاه بر فیلوکرون و سرعت ظهور برگ جو در سطوح مختلف کودهای نیتروژن و فسفر، آزمایشی در سال زراعی 1388 در مزرعه دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل انجام شد. کرت­های اصلی شامل دو عامل نیتروژن در سه سطح (صفر، 40 و80 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص از منبع اوره) و کود فسفر (صفر، 30 و 60 کیلوگرم فسفر در هکتار به­صورت P2O5) و کرت­های فرعی به تلقیح بذور با باکتری­های محرک رشد گیاه در 4 سطح (بدون تلقیح، تلقیح با ازتوباکتر کروکوکوم استرین 5، آزوسپریلوم لیپوفرم استرینOF و مخلوط دو باکتری) اختصاص داده شدند. نتایج نشان داد فیلوکرون، سرعت ظهور برگ، تعداد برگ در بوته، وزن خشک برگ و شاخص سطح برگ تحت تأثیر تیمارهای مورد آزمایش قرار داشتند. به این ترتیب که با افزایش سطوح کود نیتروژن و فسفر سرعت ظهور برگ افزایش و فیلوکرون کاهش یافت. سرعت ظهور برگ در تلقیح توأم بذور با باکتری­های ازتوباکتر کروکوکوم استرین 5 و آزوسپریلوم لیپوفرم استرین OF، بیشتر از تلقیح انفرادی با باکتری­های مورد مطالعه بود. اثر ترکیب تیماری باکتری­های محرک رشد گیاه× سطوح کود فسفر× کود نیتروژن برای صفت وزن خشک برگ معنی­دار شد. بیشترین ماده خشک برگ در به کارگیری بالاترین سطح نیتروژن و فسفر به همراه تلقیح بذر با باکتری آزوسپریلوم لیپوفرم استرین OF، در مقایسه با سطوح شاهد برآورد گردید. بیش­ترین تعداد برگ و شاخص سطح برگ در تلقیح توأم با ازتوباکتر و آزوسپریلوم و کمترین آن در عدم پرایمنیگ مشاهده شد. بیشترین تعداد برگ و شاخص سطح برگ در بالاترین سطح نیتروژن و فسفر و کمترین آن­ها در سطوح شاهد این دو فاکتور به­دست آمد. تلقیح بذر با باکتری­های محرک رشد گیاه در تمامی مراحل یادداشت برداری در مقایسه با شاهد از شاخص سطح برگ بالاتری برخوردار بود. بنابراین به منظور افزایش سرعت ظهور برگ، تعداد برگ در بوته و شاخص سطح برگ آن می­توان پیشنهاد کرد که تلقیح بذر به طور توام با باکتری­های ازتوباکتر و آزسپریلوم در بالاترین سطح از کودهای نیتروژن (80 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص) و فسفر (60 کیلوگرم فسفر در هکتار به­صورت P2O5) به کار برده شود.