ارزیابی تحمل ارقام منتخب گندم نان به بیماری زنگ زرد
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.
2 استاد، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
3 کارشناس، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
4 پژوهشگر، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.
5 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، نیشابور، ایران.
6 پژوهشگر، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.
doi
10.22092/spij.2018.118831چکیده
تحمل به بیماری از این واقعیت نشأت میگیرد که در شرایط بیماری شدید کاهش عملکرد در برخی ارقام زراعی کمتر از سایر ارقام در همان شدت بیماری است و از نظر تولید محصول عملکرد مناسبی دارند. بهمنظور ارزیابی میزان تحمل ارقام گندم نسبت به زنگ زرد در این پژوهش 20 رقم انتخابی گندم در طی دو سال زراعی 94-1393 و 95-1394 در ایستگاه تحقیقاتی نیشابور بررسی شدند. اثر زنگ زرد بر عملکرد محصول گندم در شرایط بیماری شدید (تنش) در مقایسه با شرایط حفاظت شده از بیماری (عدم تنش) بررسی گردید. بر اساس نتایج حاصله هر چند میانگین درصد کاهش عملکرد 20 رقم مورد بررسی نسبت به زنگ زرد 2/18 درصد برآورد شد ولی دامنهی خسارت وارد شده به ارقام مورد بررسی در این پژوهش در اثر زنگ زرد از 5/3 تا 57 درصد متغیر بود. بر اساس نتایج دو ساله شاخصهای تنش، از میان ارقام حساس به زنگ زرد سه رقم اینیا، نیشابور و کویر به ترتیب با 13، 14 و 16 درصد کاهش عملکرد، و از گروه ارقام نیمه حساس رقم تجن با 71/5 درصد کاهش عملکرد متحملتر به این بیماری ارزیابی شدند. در این بررسی، رقم مقاوم سیروان با میانگین آلودگی 5MS بالاترین واکنش مقاومت را نسبت به زنگ زرد نشان داد اما میانگین کاهش عملکرد دانه این رقم در شرایط بیماری حدود 15 درصد و میانگین وزن هزاردانه آن نسبت به سیروان محافظت شده از بیماری نه درصد کاهش نشان داد.
