تحقیقات کود در ایران: نگاهی به گذشته، رهنمودی برای آینده

نویسندگان

1 استاد بخش علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز

doi
10.22092/ijsr.2012.126491
چکیده

تولید کودهای شیمیائی در ایران از سال 1324 با راه­اندازی کارخانه ای در کرج آغاز شد و نخستین گزارش پژوهشی در­باره کاربرد آنها در کشاورزی مربوط به سال 1340 یعنی یک سال پس از تأسیس «اداره کل حاصلخیزی خاک»، به کمک سازمان جهانی خوار و بار کشاورزی (فائو) است. هدف های اصلی تحقیقات کودی در آن سال­ها عبارت بودند از: الف) معرفی فایده­های کاربرد کود های شیمیائی و ب) تشویق کشاورزان به مصرف هرچه یشتر کودهای شیمیائی برای افزایش محصول. اما پس از آنکه اثرهای زیانبار کاربرد بی رویه کودهای شیمیائی بر سلامت انسان و جانوران و نیز بر پایداری زیست بوم آشکار شد هدف ها بازتعریف شده و به سوی کاربرد کمتر کودهای شیمیایی و استفاده از کودهای دامی، زیست جامدها، کودهای زیستی، و مانند اینها رفت که گمان می رود مواد کم خطرتری برای زیست بوم باشند. این مقاله مروری است اجمالی بر روند فعالیت های پژوهشی در این زمینه که با استفاده از گزارش های تحقیقاتی منتشر شده بوسیله دانشوران علوم خاک ایران در دوره 50 ساله فعالیت در زمینه کودهای شیمیائی تهیه و تنظیم شده است. دستاوردها، کمبودها، و موانع بر سر راه پژوهش مشخص گشته و سعی شده تا با استفاده از تجربه گذشته نقشه راهی برای  آینده تحقیقات در این زمینه ارائه شود.