بررسی مقایسهای رمانهای «زمستان 62» اسماعیل فصیح و «سفر به انتهای شب» لویی فردینان سلین با تکیه بر مؤلفههای ادبیات پایداری
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سلمان فارسی کازرون
2 کارشناسی ارشد ادبیات پایداری
doi
10.22103/jrl.2024.4647چکیده
پیامد جنگها فقط شامل مبارزان جنگ نمیشود؛ بلکه بر همة ساکنان سرزمینهای در حال جنگ تأثیر میگذارد. هنر و ادبیات نیز از پدیدة جنگ بهعنوانِ الهامی غنی استفاده میکند. باتوجه به تفاوتهای فرهنگی و ایدئولوژیک کشورهایی که در حال جنگ هستند، باید دید که هر ملّتی واقعیت جنگ را در ادبیات خود چگونه به تصویر میکشد؛ ازاینرو، مطالعة رمان «سفر به انتهای شب» لویی فردینان سلین و رمان «زمستان 62» اسماعیل فصیح به شکل مقایسهای میتواند چگونگی نمودِ مؤلفههای ادبیات پایداری و تصویر جنگ را به زیبایی نشان دهد. این پژوهش با این پرسش که مؤلفههای ادبیات پایداری (وطن، مذهب، شهادتطلبی، دعوت به مبارزه و پایداری، توصیف جنایتها و بیداد دشمن و امید به آینده) چه شباهتها و تفاوتهایی در آثار این دو نویسنده دارند، بررسی و مقایسه شدهاست. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی به بررسی مؤلفههای ادبیات پایداری در دو رمان پرداختهاست. برای رسیدن به این منظور، ابتدا مؤلفههای پایداری تعریف شد و سپس با مطالعة متن رمانها، بخشهای مرتبط با این مؤلفهها شناسایی و کدگذاری و در ادامه، مقایسه و تحلیل شدند. با توجه به گستردگی مؤلفهها فقط به هفت مورد پرداخته شد. در این دو داستان، نمونههایی چون نگاه به جنگ، مرگ، قهرمان مشترک، توصیف جنایات دشمن، با یکدیگر همسانی دارند. در «زمستان 62» به مفاهیمی همچون ارزشدادن به مسئلة شهید و شهادت، فداکاری در راه میهن، امید به آینده و مبارزه و پایداری در برابر دشمن بیشتر پرداخته شدهاست که شاید ریشه در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی دارد. زبان سلین و نگاه بدبینانة او به انسان سبب شدهاست آثارش بهخصوص رمان «سفر به انتهای شب»، مورد توجه بسیاری از نویسندگان جهان در کشورهای مختلف قرار گیرد.