‌جریان‌شناسی شعر پایداری در ادبیات ترکیه

نویسندگان

1 1- دانشیار بخش زبان وادبیات فارسی دانشگاه شیراز.شیراز ایران

2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد زبان وادبیات فارسی دانشگاه شیراز.شیراز، ایران

doi
10.22103/jrl.2024.4648
چکیده

جستار حاضر به ‌جریان‌شناسی شعر پایداری ترکیه پرداخته است و جریان‌های ادبی مختلف ترکیه را که اشاعه دهند‌ۀ مولفه‌هایی مثل آزادی، عدالت، ظلم‌ستیزی، ملی‌گرایی، جنگ، میهن، دین و... بوده‌اند، معرفی کرده‏است. در این پژوهش موضوع جنگ به خاطر گستردگی آن در تاریخ و ادبیات ترکیه بیشتر مورد بحث قرار گرفته‏است؛ اما در کنار آن، جریان‏های آزادی‏خواه، انسان‏محور و سوسیالیستی نیز معرفی شده‏اند. طبق بررسی‏های انجام شده در دور‌ۀ مشروطه، وقتی هنوز شاعران به طور کامل از ادبیات عثمانی جدا نشده‏اند می‏توان ادبیات ارزش‏محوری را دید که نگاهی سلحشورانه به جنگ دارد و مفاهیمی مثل دین، شهادت، میهن و پیروزی‏ها و شکست‏ها را بسط می‏دهد. با رخ دادن جنگ جهانی دوم ادبیات ترکیه دگرگون شده، چهره‏ای سوسیالیستی به خود می‏گیرد. تغییرات حاصل از جنگ جهانی دوم باعث می‏شود ادبیات پایداری ترکیه از ادبیاتی سلحشورانه و ارزش‏محور به ادبیاتی انتقادی و جنگ‌ستیز تبدیل شود که در آن موضوعاتی چون اجتماع، مردم و سیاست بسیار برجسته‏اند. یافته‏ها که با تکیه بر منبع‌پژوهی مستقیم و به شیو‌ۀ کتابخانه‏ای به دست آمده‏اند، نشان می‏دهند شاعران در این بُرهه نگاهی انسانی دارند و در پی گسترش شعر ضد جنگ هستند. هم این که چنین رویکردی در ادبیات ترکیه با اتمام جنگ جهانی دوم خاتمه نمی‏یابد؛ بلکه شاعران ترک همواره با پرداختن به مضامین پایداری همسو با تحولات اجتماعی پیش می‏روند .