جریانشناسی شعر پایداری در ادبیات ترکیه
نویسندگان
1 1- دانشیار بخش زبان وادبیات فارسی دانشگاه شیراز.شیراز ایران
2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد زبان وادبیات فارسی دانشگاه شیراز.شیراز، ایران
doi
10.22103/jrl.2024.4648چکیده
جستار حاضر به جریانشناسی شعر پایداری ترکیه پرداخته است و جریانهای ادبی مختلف ترکیه را که اشاعه دهندۀ مولفههایی مثل آزادی، عدالت، ظلمستیزی، ملیگرایی، جنگ، میهن، دین و... بودهاند، معرفی کردهاست. در این پژوهش موضوع جنگ به خاطر گستردگی آن در تاریخ و ادبیات ترکیه بیشتر مورد بحث قرار گرفتهاست؛ اما در کنار آن، جریانهای آزادیخواه، انسانمحور و سوسیالیستی نیز معرفی شدهاند. طبق بررسیهای انجام شده در دورۀ مشروطه، وقتی هنوز شاعران به طور کامل از ادبیات عثمانی جدا نشدهاند میتوان ادبیات ارزشمحوری را دید که نگاهی سلحشورانه به جنگ دارد و مفاهیمی مثل دین، شهادت، میهن و پیروزیها و شکستها را بسط میدهد. با رخ دادن جنگ جهانی دوم ادبیات ترکیه دگرگون شده، چهرهای سوسیالیستی به خود میگیرد. تغییرات حاصل از جنگ جهانی دوم باعث میشود ادبیات پایداری ترکیه از ادبیاتی سلحشورانه و ارزشمحور به ادبیاتی انتقادی و جنگستیز تبدیل شود که در آن موضوعاتی چون اجتماع، مردم و سیاست بسیار برجستهاند. یافتهها که با تکیه بر منبعپژوهی مستقیم و به شیوۀ کتابخانهای به دست آمدهاند، نشان میدهند شاعران در این بُرهه نگاهی انسانی دارند و در پی گسترش شعر ضد جنگ هستند. هم این که چنین رویکردی در ادبیات ترکیه با اتمام جنگ جهانی دوم خاتمه نمییابد؛ بلکه شاعران ترک همواره با پرداختن به مضامین پایداری همسو با تحولات اجتماعی پیش میروند .