سنجش گروهی میزان و انگیزه‌های عدم‌صداقت و مقایسه آن در مردان و زنان: یک مطالعه آزمایشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران .

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران.

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران.

4 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران .

doi
10.30473/sc.2025.72592.3019
چکیده

مقدمه: عدم‌صداقت، رفتار فراگیری است که همراه با منفعت شخصی و زیان رساندن به‌فرد، گروه دیگر یا جامعه است. بنابراین هدف این پژوهش سنجش گروهی میزان و انگیزه‌های عدم‌صداقت و مقایسه آن در مردان و زنان است.روش: پژوهش حاضر به‌صورت طرح پس‌آزمون با دو گروه مردان و زنان (مطالعه تک‌ضربه ای) انجام می‌شود. جامعه‌ آماری متشکل از دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه گیلان است. نمونه پژوهش حاضر شامل 189 دانشجو است که به‌روش نمونه‌گیری هدفمند و براساس ملاک‌های ورود و خروج انتخاب شده و در دو گروه مردان (92 نفر) و زنان ( 97نفر) قرار گرفتند و از روش پرتاپ تاس (فیشباخر، 2013) برای سنجش میزان و انگیزه‌های عدم‌صداقت استفاده شد و داده‌های حاصل با کمک آزمون دوجمله‌ای تحلیل شد. به‌منظور مقایسه‌ی میزان و انگیزه‌های عدم‌صداقت در دو جنس به‌ترتیب از آزمون t مستقل و آزمون خی‌دو استقلال استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان‌ می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از مردان (z=4.78, df=91, p<0.001)، زنان (z=1.71, df=96, p<0.05) و کل شرکت‌کنندگان (z=4.66, df=188, p<0.001) با انگیزه‌ «انسان اقتصادی» دست‌به رفتار عدم‌صداقت زده‌اند. انگیزه‌ «تصویر منِ‌صادق» در مردان (z=1.15, df=91, p<0.045)و رفتار محافظه‌کارانه در زنان (z=1.71, df=96, p<0.05) در مواجهه با رفتار عدم‌صداقت مشاهده شد. همچنین مردان و زنان در میزان رفتار عدم‌صداقت (t=1.15, df=187, p<0.175) و انگیزه‌ انسان اقتصادی (χ²=2.805, df = ... ,p<0.093) تفاوت معناداری نداشتند.نتیجه‌گیری: باتوجه به یافته‌ها، دستیابی به سود حداکثر، در افراد برانگیزاننده‌ی رفتار عدم‌صداقت است و هچنین در مردان و زنان به ترتیب ارائه تصویر صادقانه از خویشتن و رفتار محافظه‌کارانه نمود بیشتری دارد.