بررسی نظام مدیریت گفتمان در دو اثر ادبی فارسی و انگلیسی بر اساس تحلیل گفتمان تطبیقی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات اتگلیسی، دانشکده ادبیات و زبانها، دانشگاه اراک،اراک، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و زبان‌ها، دانشگاه اراک، ایران

doi
10.48308/clls.2024.231898.1187
چکیده

این مطالعة اکتشافی با رویکردی توصیفی، کیفی، و بر اساس نظریة انسجام به بررسی نظام ایجاد انسجام در گفتمان و مدیریت گفتمان دو نویسنده حرفه‌ای فارسی و انگلیسی در آفرینش گفتمان ادبی در چارچوب تحلیل گفتمان تطبیقی و بر اساس نمونه‌گیری هدف‌مند پرداخته‌است. برای رسیدن به این هدف، توزیع فراوانی، نوع، و نقش‌های منظورشناختی گفتمان‌نماها در متون ادبی "مدیر مدرسه" اثر جلال آل احمد و "پیرمرد و دریا" اثر همینگوی تحلیل و بررسی گردید. تحلیل این پیکره‌های موازی نشان داد که آفرینش روابط گفتمانی بین واحدهای گفتمان بر اساس یک الگوی چهار‌وجهی متشکل از چهار گروه گفتمان‌نمای استنباطی، تقابلی، تفصیلی، و توالی انجام شده بود. علاوه بر این، تحلیل نقش‌های منظورشناختی این عناصر گفتمان‌شناختی منجر کشف یک منظومه طیف نقشی هفت‌وجهی برای گفتمان‌نماها در این متون ادبی گردید. این فرآیند خلاق، انعطاف‌پذیر، و سیال در آفرینش و تفسیر گفتمان تحت تاثیر نظریة فراگفتمانی کاربردی‌شدگی به وجود می‌آید و زمینة پیدایش استنباطات جدید، خلاق، و حساس نسبت به بافت کاربردی زبان در نقش‌های منظور‌شناختی گفتمان‌نماها ایجاد می‌کند که دائماً در حال تغییر، تحول، و نوآوری منظورشناختی می‌باشند. کاربردهای آموزشی مختلفی در گستره‌های آموزش ادبیات، زبان، و برخی از مهارت‌های زبانی بحث و بررسی و پیشنهاد گردید.