فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کارگزاران و ایفاگران اجتماعی نقش مهمی در شکل‌گیری گفتمان، هژمونی قدرت، اندیشه‌‌ورزی در جامعه و بالتبع اثری ادبی دارند و نویسنده به دو شیوه حذف و اظهار می‌تواند به نقش آنها در اثر اشاره کند. شیوه‌هایی که بستگی به شرایط اجتماعی جامعه و میزان قدرت کارگزاران در نوسان است. این مقاله در پرتو بر نظریه گفتمانی ون لیوون و با تکیه بر بازنمایی و عدم بازنمایی کارگزاران اجتماعی در اثر ادبی، به دنبال کارکردها و مضامین اجتماعی و مضامین زیرین متن است و برای تحقق این هدف به بررسی رمان القندس از نویسنده عربستانی «محمد حسن علوان» می‌پردازد، تا زمینه ظهور کارگزاران اجتماعی را در این اثر مورد نقد و ارزیابی قرار دهد. آثار ادبی‌ای که در شرایط استبدادی و خفقان تولید شده، از جهت تحلیل و پردازش بر پایه نظریات گفتمان‌کاوی حائز اهمیت فراوان است و می‌توان ویژگی‌های فنّی و بسترهای زیرین اما کارآمد اثر را کشف کند. نتیجه نشان می‌دهد که عَلوان با توجه به همین فضای استبداد در جامعه سعودی، از مؤلفه حذف بیشتر از اظهار به کار گرفته است و این حذف‌ها به صورت آگاهانه اما همراه با قرینه‌ای است که مخاطب تیزهوش مقصود نویسنده را دریابد. همچنین شیوه‌های اظهار تعیین هویت یا نام‌دهی مطابق با فرهنگ، برای گوشه کنایه و انتقاد بیشتر به کار گرفته شده است.