تأثیر جنگل‌کاری با گونه‌های پهن برگ بر ترسیب کربن در خاک پارک جنگلی چیتگر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگلداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک

3 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22092/ijsr.2011.126482
چکیده

افزایش دی­اکسید­کربن اتمسفری در سالهای اخیر منجربه افزایش گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی شده است. دی­اکسید­کربن یکی از مهمترین گازهای گلخانه­ای می­باشد که اثرات سوء بسیار زیادی بر محیط زیست و حیات انسان بر روی کره زمین گذاشته است. این در حالی است که جنگلها و مناطق جنگل­کاری شده در زمینهای بایر و مخروبه تأثیر چشمگیری بر ترسیب کربن دارند. این تحقیق در دو توده اقاقیا و زبان گنجشک به همراه مرتع اطراف به عنوان شاهد در پارک جنگلی چیتگر انجام گرفت و مقادیر کربن ترسیب شده در خاک اندازه­گیری شد. رابطه بین برخی از فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی خاک با کربن آلی خاک نیز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد کل کربن ترسیب شده در واحد سطح توده­های اقاقیا و زبان گنجشک به ترتیب 19/78 و 48 تن در هکتار و در مرتع شاهد 8/10 تن در هکتار بود. مقدار کربن آلی در دو توده مذکور در لایه اول (15-0 سانتی­متری) خاک بیشتر از لایه دوم (30-15 سانتی­متری) بود، ولی در قطعه شاهد عکس این نتیجه مشاهده شد. همچنین نتیجه رگرسیون گام به گام نشان داد که pH، شن و نیتروژن به ترتیب مهم­ترین اجزاء تاثیرگذار بر مقدار کربن آلی خاک بودند. نتایج تجزیه همبستگی نیز نشان داد که بین کربن آلی خاک با درصد سنگ و سنگریزه و شن رابطه مثبت معنی­دار و با pH، درصد سیلت و رس رابطه منفی معنی­دار وجود داشت. ارزش اقتصادی حاصل از ترسیب کربن خاک توسط توده‌های مذکور به ترتیب 111800000000 و 26875000000 ریال در کل سطح پارک جنگلی چیتگر تهران محاسبه گردید.