بررسی و تحلیل جنبه‌های پویایی در معنا و ساختار (فرم) با تکیه بر اشعار ۱۷ شاعر انقلاب اسلامی

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 استاد مدعو دانشگاه فرهنگیان ایلام

3 استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران

doi
10.22103/jrl.2024.22206.2906
چکیده

وقوع انقلاب اسلامی در همۀ‌ شئون سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، دینی و ... ملت ایران اثر نهاد و آن‌ها را متحول و دگرگون کرد. ادبیات فارسی به‌ویژه شعر، نیز تحت تأثیر انقلاب به گونه‌ای دچار دگردیسی شد که حاصل آن به ادبیاتی نوین با عنوان «ادبیات انقلاب اسلامی» انجامید. از جمله دگردیسی‌های ادبیات انقلاب در مقایسه با ادبیات قبل از آن، رشد و گسترش پویایی شعر انقلاب است که در دو مقولۀ ساختار (فرم) و محتوای شعر قابل بررسی است. از آن‌جا که شعر انقلاب، هدفمند است و روی به سوی تعالی دارد، قاعدتاً دارای فرم و ساختاری پیشرو، پویا و فعال است. بر این اساس، مقالۀ حاضر برآن ‌است تا ضمن بررسی جنبه‌های مختلف پویایی معنایی و ساختاری شعر انقلاب (۲۱ اثر از 17 شاعر) آن‌ها را دسته‌بندی کرده،  سپس تحلیل کند. مسئلة اصلی در این پژوهش آن است که انقلاب اسلامی ایران چگونه توانسته بر پویایی شعر فارسی تاثیری اساسی داشته باشد. روش گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای و از نظر شیوۀ جمع‌آوری داده‌ها، کیفی و از نوع تحلیل محتواست. از یافته‌های تحلیل آن‌ است که پویایی معنایی و ساختاری شعر انقلاب بیشتر در حوزۀ معنا صورت پذیرفته و مواردی چون پویایی در افعال، پویایی در تصاویر شعری (صورخیال)، پویایی در موسیقی و ریتم، در مراتب بعد قرار دارند.