ارزیابی مقاومت به بیماری سفیدک پودری در تعدادی از ژنوتیپ‌های جو اسپانتانئوم ایران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22092/spij.2018.117862
چکیده

به منظور مطالعه مقاومت به سفیدک پودری و تعیین ژن‌های مقاومت در ژرم‌پلاسم جو اسپانتانئوم ایران، 29 ژنوتیپ از کلکسیون جو وحشی بانک ژن گیاهی ملی ایران مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور جدایه‌های عامل بیماری از مزارع آلوده در کرج، ساری و زرقان جمع‌آوری و در گلخانه بر روی گیاهچه رقم حساس افضل تلقیح و به‌صورت تک‌کلنی تکثیر شدند. با استفاده از نوزده لاین تقریباً ایزوژنیک، پنج پاتوتیپ متفاوت، متمایز شد. ارزیابی مقاومت ژنوتیپ‌ها در گلخانه توسط پاتوتیپ‌های مذکور و در مرحله گیاهچه‌ای انجام شد. نتایج بررسی واکنش لاین‌های افتراقی نشان داد که جدایه کرج 2 دارای توان بیماری‌زایی بالاتری نسبت به جدایه‌های دیگر بود. در هیچ یک از جدایه‌ها، فاکتور بیماری‌زایی برای ژن‌های Mlal+Ml(A12)، Mla3، Mla9، Mla13+Ml(Ru3) و mlo5 وجود نداشت، بنابراین این ژن‌ها دارای مقاومت مؤثر در هر سه منطقه آزمایش بودند. روابط بین جدایه‌ها با ترسیم بای‌پلات مقیاس‌بندی چند‌بعدی مبتنی بر ماتریس فاصله، مورد بررسی قرار گرفت. از بین ژرم‌پلاسم جو اسپانتانئوم مورد بررسی، فقط ژنوتیپ 314 در برابر تمام جدایه‌ها واکنش مقاومت نشان داد. الگوی واکنش ژنوتیپ‌های 434، 1006، 451، 1040، 495 و 555 نسبت به جدایه‌های مورد بررسی با واکنش هیچ‌کدام از نوزده لاین ایزوژنیک مطابقت نداشت. بنابراین می‌توان وجود ژن(های) مقاومتی به غیر از ژن‌های مقاومت موجود در لاین‌های ایزوژنیک مورد بررسی را در این ژنوتیپ‌ها احتمال داد. نتایج این تحقیق بر وجود منابع مقاومت به سفیدک پودری در ژرم‌پلاسم جو اسپانتانئوم ایران و احتمال حضور ژن مقاومت جدید دلالت داشت.