کارکرد نشانه‌پردازی مربع و دایره در رمان مأساة کاتب القصة القصیرة

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی و مدیر گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه گیلان

doi
10.30479/lm.2024.19516.3637
چکیده

نشانه‌ها بخش مهمی از سطح آگاهی وارتباطی انسان را شکل می‌دهند و با ایفای نقش معناپردازانه به طور خاص در ادبیات، علاوه بر نقش اصلی خود، باعث گسترش معنا و تلاش آگاهانة مخاطب جهت برقراری ارتباط با متن می‌شوند. نقش نشانه‌ها در متونی که دارای ساختار و عناصر روایی پیچیده هستند بیشتر قابل مشاهده است. به نظر می‌رسد بعد از تجربة روزگار کرونا و سیطرة فضای ارتباطی مجازی، که از نشانه‌ها به طور گسترده استفاده می‌کند، ادبیات عصر جدید، فرصت بهره‌مندی بیشتری از این امکانات را به دست آورده باشد. از همین رو در این نوشته برآنیم با تمرکز بر دو شکل هندسی مربع و دایره، به عنوان نشانه، به خوانش رمان «مأساة کاتب القصة القصیرة» بپردازیم. در رمان حاضر، متناسب با باور عمومی، نشانة مربع به معنای زمین، سکون و نمایندة حضور انسان است در حالی‌که نشانة دایره، نمایندة آسمان، معنویت و زمان است. اما در مواردی نیز شاهد تداخل معنایی این دو نشانه و تلاش نویسنده برای گسترش معنایی آن‌ها هستیم. نتایج به دست آمده در طی تحقیق، نشان می‌دهد نویسنده با استفاده از ساحت معنایی این نشانه‌ها به تبیین حوادث، شخصیت‌ها و در مجموع حرکت روایت پرداخته و در مواقع لازم نیز مدلول‌های جدیدی را به آن‌ها اضافه می‌کند. کلمات کلیدی: نشانه، معنا، رمان، مربع، دایره، نصرالله.

کلیدواژه‌ها