حجم و تداوم خشونت‌ سلفی‌گری دینی در رمان «عمارة یعقوبیان» اثر علاء اسوانی با رویکرد جامعه شناسی

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا

2 هیات علمی - دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.30479/lm.2024.19610.3649
چکیده

سلفی‌گری دینی، پدیده‌ای اجتماعی امروزه دنیای عرب است که پیامدهای خشن و دردسرسازی برای جهان معاصر داشت ودر ادبیات داستانی دنیای عرب بازتابی درخور یافت. این امر، بیانگر اهمیت تحلیل داستان برای درک واقعیت های اجتماعی است. داستان عماره یعقویبان،نویسنده مصری علاء اسوانی، پدیده سلفی گری دینی را با آمیزه‌ای از خشونت، پیش از ظهور آن در صحنه سیاسی – اجتماعی مصر منعکس کرده است. این مقاله براساس نظریه تد‌ رابرت‌گر که در پی دریافتی از علل خشونت است، به تحلیل این پدیده در داستان مذکور می‌پردازد. براساس روش تحیلی وتوصیفی با تکیه بر تحلیل محتوای داستان، رهیافت این پژوهش، نشان می‌دهد که بی عدالتی سیاسی ، اجتماعی و محرومیت‌ اقتصادی، عرصه را بر شخصیت‌های داستانی چنان تنگ می‌نماید که چاره ای جز پناه بردن به گروه سازمان یافته وبنیادگرا وتندرو دینی که متاثر از اندیشه های اخوان المسلمین بود، نمی‌بیند. آشنایی شخصیت‌ها ‌با اندیشه‌های انحصارطلب و سلفی‌گر اخوان در کنار درک انواع محرومیت‌ها، زمینه و بستر لازم را برای بروز خشونت سازمان یافته فراهم می‌کند. تداوم خشونت با صحنه‌های درگیری پلیس با گروه سازمان یافته دینی شروع و به پایان می‌رسد که درآن شخصیت اصلی داستان و افسر ارشد پلیس کشته می‌شوند تا پایان زندگی غم‌انگیز و دردناک زیستن در چنیبن جوامعی را نشان دهد.