بررسی اثر تأخیر در کاشت بر عملکرد کلزا و کارآیی کاربرد نیتروژن
نویسندگان
1 دانشیار پژوهش بخش تحقیقات اصلاح و نهال و بذر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
2 استادیار پژوهش بخش خاک و آب مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
doi
10.22092/ijsr.2011.126487چکیده
کاشت کلزا در تناوب با محصولات تابستانه، موجب تأخیر در کاشت، کاهش عملکرد و کاهش درآمد اقتصادی زارعین میشود. بر اساس تحقیقات انجام شده مناسبترین تاریخ کاشت کلزا، از حدود نیمه تا پایان آبان ماه در استان خوزستان توصیه شده است. با هدف بررسی تأثیر تأخیر در کاشت بر عملکرد کلزا و کارآیی نیتروژن، آزمایشی در دو سال زراعی 85-1383 در ایستگاه تحقیقات شاوور در قالب طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی بر پایه کرتهای یکبار خرد شده با چهار تاریخ کاشت (اول) 20/8، (دوم) 30/8 (تاریخ کاشتهای توصیه شده)، 10/9 و 20/9 (تاریخ کاشتهای تاخیری) در کرتهای اصلی و نیتروژن از منبع کوداوره در پنج سطح صفر، 50، 100، 150 و 200 کیلوگرم در هکتار در کرتهای فرعی با سه تکرار اجراء شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد تاریخ کاشت و مقدار نیتروژن بر اجزاء عملکرد اثر بسیار معنیدار داشتند. هم چنین تاریخ کاشت اثر بسیار معنیدار و مقدار نیتروژن اثر معنیدار بر کارآیی مصرف نیتروژن داشتند. مقایسه میانگین دو ساله تیمارهای مختلف تاریخ کاشت نشان داد که تأخیر در کاشت از 20/8 به 20/9 سبب کاهش تعداد خورجین در بوته به میزان 6/24 خورجین، دانه در خورجین 1/3 عدد، وزن هزار دانه 43/0 گرم، عملکرد دانه 1085 کیلوگرم، روغن دانه 6/5 درصد و کارآیی نیتروژن 9/6 درصد گردید. مطالعه تأثیر مصرف کود نیتروژن بر عملکرد دانه، تعدادخورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، وزن هزار دانه، درصد و عملکرد روغن نشان داد که با افزایش مقدار نیتروژن تفاوت معنیدار از نظر آماری بین این خصوصیات وجود داشت. اما مقدار کارآیی نیتروژن با افزایش مقدار نیتروژن از 150 به 200 کیلوگرم در هکتار به میزان 2/2 درصد کاهش یافت. با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق، کاربرد 150 کیلوگرم نیتروژن در تاریخ کاشتهای مناسب (آبان) توصیه شده و کاشت تأخیری کلزا (آذر) در شرایط استان خوزستان توصیه نمی شود.