بازتاب جنبش عدالتخواهانۀ روشنایی در اشعار شاعران معاصر افغانستان
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ زبان و ادبیات دانشگاه بینالمللی اهلبیت، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، ایران.
doi
10.22103/jrl.2024.23018.2939چکیده
مفهوم عدالتخواهی در ادب فارسی از دیرباز وجود داشته است و با افزایش ظلم، تبعیض و بیعدالتی، در شعر معاصر افغانستان بازتابی گسترده یافته است. پس از اعتراض شهروندان افغانستان به تغییر مسیر برقرسانی با اهداف سیاسی و تبعیضآمیز و شکلگیری «جنبش روشنایی» در 1395 خورشیدی، مجموعهای از اشعار در این موضوع سروده شد که عدالتخواهی، تبعیضستیزی و ظلمستیزی از بارزترین ویژگیهای آن به شمار میرود. هدف اصلی این نوشتار، بررسی اشعار عدالتخواهانه در جنبش روشنایی، بهمنظور دستیابی به دیدگاه و شیوههای پرداخت مضمونی و معنایی است که بر اساس منابع کتابخانهای و با روش تحلیلی- توصیفی انجام شده است. مبنای کار این پژوهش، سه مجموعه است که در این موضوع منتشر شدهاند: «هر روز خون تازه طلب میکند زما»، «آیههای روشنایی» و «فریاد روشنایی». بررسیهای انجامشده روی اشعار عدالتخواهانۀ جنبش روشنایی نشان میدهد که مردم افغانستان در دورۀ مورد بحث از تبعیض، تعصب، بیعدالتی، محرومیت، ناامنی و بیکفایتی، بیمسئولیتی و کمکاری دولت به ستوه آمدهاند و بر این اساس بیداری، اتحاد، برابری، برادری و صلح بهعنوان راهکارهای بیرونرفت از اوضاع نابسامان اجتماعی از سوی شاعران طرح شده است.
