فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم‌ترین انگاره‌های نقد تطبیقی، نظریۀ تأثیر و تأثر است. این نظریه می‌تواند اولین پل ارتباطی میان نقد تطبیقی و نظریۀ دریافت باشد؛ بدین معنی که هر متن ادبی ابتدا باید دریافت شود تا بتواند تأثیر خود را بر جای بگذارد و سپس واکنش خواننده را برانگیزد. نظریۀ دریافت که ابتدا در آثار و آرای ولفگانگ آیزر بسط یافت، خیلی زود توانست در حوزه‌های گوناگون نقد خواننده‌محور از جمله نقد تطبییقی مورد توجه نقادان و صاحب‌نظران قرار گیرد. در این جستار هفت ‌مقالۀ منتشرشده در نشریات علمی-پژوهشی که به بررسی تطبیقی شعرهای پایداری پرداخته بودند، به مثابۀ هفت خوانش انتقادی انتخاب و ویژگی‌های خوانش بر اساس نظریۀ زیبایی‌شناسی دریافت ولفگانگ آیزر بررسی و تحلیل شد. اساس انتخاب مقاله‌ها توجه به تفاوت‌ و تنوع سبک سرایش در شاعران پارسی‌گوی -علیرغم وحدت در ساحت مضامین- از یک‌سو و انطباق نسلی شاعران دو طرف تطبیق از سوی دیگر است؛ ضمن اینکه پژوهش‌های منتخب، می‌بایست پتانسیل خوانش آیزری را نیز داشته باشند. اطلاعات لازم برای سنجش نمونه‌ها به شیوۀ کتابخانه‌ای و بررسی مستقیم متون، حاصل شده است. مهم‌ترین یافته‌های برآمده از این پژوهش نشان می‌دهد که غالب این هم‌سنجشی‌ها در بستر مؤلفه‌های مفهومی بر مبنای گشتالت‌گرایی شکل گرفته‌اند و بسیار به‌ندرت اتفاق می‌افتد که پژوهشگری بر آن باشد تا این شعرها را از منظر نقدهای مبتنی بر نظریه‌های ادبی روشمند در ترازوی سنجش تطبیقی قرار دهد. سفیدخوانی و استفاده از شکاف‌های متن برای تولید معناهای تازه و تفسیرهای ایجابی یکی دیگر از شگردهایی است که در این خوانش‌های انتقادی مورد استفاده قرار گرفته است.­­