شورش بختیاری‌ها در سال 1308ش. (شورش علی‌مردان‌خان بختیاری)

نویسندگان

1 استادیار تاریخ ایران/ دانشگاه پیام نور مرکز شهرضا

2 استادیار تاریخ اسلام/ دانشگاه پیام نور مرکز نجف آباد

doi
چکیده

در سال 1308ش. شورش گسترده‌ای در میان ایل بختیاری به وقوع پیوست که برای دولت نوظهور پهلوی مشکلاتی جدی ایجاد کرد. این شورش، که توسط یکی از خوانین بختیاری به نام علی‌مردان‌خان رهبری می‌شد، تلفات و خسارات زیادی به ارتش نوپدید رضاشاه وارد آورد و او را وادار کرد سیاست جدیدی در قبال ایل بختیاری در پیش گیرد. دستگیری سران ایل و تضعیف قدرت سیاسی و نظامی آن، با اجرای طرح‌های خلع سلاح و اسکان عشایر، محورهای اصلی این سیاست بودند. مهم‌ترین سوالی که در مورد این واقعه وجود دارد این است که ریشه‌ها و عوامل بروز این شورش و نتایج آن برای ایل بختیاری کدام‌اند؟ ماهیت این شورش نیز جای سوال دارد، اینکه آیا این شورش از همان ابتدا یک حرکت ضد دولت مرکزی بود یا یک درگیری درون ایلی؟ این پژوهش بر آن است با استناد به اسناد و شواهد موجود زمینه‌های بروز این شورش، تاثیر آن بر روابط بختیاری‌ها و رضاشاه و ماهیت این شورش را از منظر رویکرد شورشی‌ها نسبت به دولت نوظهور پهلوی مورد بررسی قرار دهد.