فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اصلاح کنجد برای ایجاد مقاومت به عوامل بوته‌میری، یکی از اهداف مهم در برنامه به‌نژادی این محصول محسوب می‌شود. از آنجایی‌که مهم‌ترین عوامل ایجادکننده بوته‌میری قارچ‌های خاکزی هستند، بهترین راه برای کنترل این بیماری، استفاده از ارقام مقاوم است. قارچ‌های Macrophomina phaseolina (عامل بیماری پوسیدگی زغالی) و Fusarium oxysporum f.sp. sesami (عامل پوسیدگی ریشه، طوقه و ساقه کنجد)، مهم‌ترین عوامل بوته‌میری کنجد در کشور هستند. در این تحقیق به‌منظور غربال ژرم‌پلاسم کنجد به عوامل بوته‌میری، 81 ژنوتیپ بومی و اصلاح شده در مزرعه‌ای که با بقایای بوته‌های بیمار آلوده شده بود، کاشته شدند. آزمایش در قالب طرح لاتیس ساده با دو تکرار در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج در سال‌های زراعی 83-1381 انجام شد. نتایج نشان داد که چهار ژنوتیپ‌ مغان 17، مغان 19، مغان 3 و عراقی 2 دارای بیشترین سطوح مقاومت به بیماری بوته‌میری در شرایط مزرعه بودند. تعداد شانزده ژنوتیپ به عنوان نیمه مقاوم، پانزده ژنوتیپ به عنوان نیمه حساس و بقیه به عنوان حساس یا خیلی حساس گروه‌بندی شدند.