رابطه سوگیری شناختی، بدتنظیمی هیجان و حمایت اجتماعی با رفتار مجرمانه در نوجوانان: یک مطالعه همبستگی
نویسندگان
1 دکترا روانشناسی تربیتی ، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه تهران ، تهران ، ایران.
2 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین-پیشوا، تهران، ایران.
3 دکترا روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین-پیشوا، تهران، ایران .
doi
10.30473/sc.2024.70623.2959چکیده
هدف: این پژوهش با هدف پیشبینی رفتار مجرمانه براساس سوگیریهای شناختی، بدتنظیمی هیجان و حمایت اجتماعی انجام شده است. روش: روش پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق را افرادی که به عنوان بزهکار در کانون اصلاح و تربیت تهران در سال 1402 تحت مراقبت و حمایت بودند تشکیل داد. تعداد120 نفر به عنوان نمونة پژوهش به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای سنجش شامل چکلیست رفتار مجرمانه شریفینیا(1389)، پرسشنامه حمایت اجتماعی واکس و همکاران(1986)، پرسشنامه دشواری در تنظیم هیجان گراتز و رومر(2004)، مقیاس ارزیابی سوگیریهای شناختی داووس(۲۰۱۳) بودند که افراد نمونه آنها را تکمیل نمودند. برای تحلیل دادهها از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه در نرمافزار SPSS-24 استفاده شد. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که سوگیریهای شناختی و بدتنظیمی هیجان با رفتار مجرمانه رابطة مثبت و حمایت اجتماعی با رفتار مجرمانه رابطة منفی معناداری دارند. در مدل رگرسیون خطی، یافتهها نشان داد مولفههای سوگیریهای شناختی، بدتنظیمی هیجان و حمایت اجتماعی به ترتیب میتوانند 78.9، 12.8، 12.6 درصد از واریانس رفتار مجرمانه را به صورت معنادار پیشبینی کنند. علاوه بر این، یافتههای پژوهش نشان داد که ترکیب متغیرهای پژوهش 71.9 درصد واریانس رفتار مجرمانه را تبیین مینمایند(0.05>P). نتیجهگیری: با توجه به اینکه افکار غیرمنطقی، بدتنظیمی هیجانات و کمبود حمایت اجتماعی در شکلگیری و بروز رفتار مجرمانه نقش قابلتوجهی دارند کاربست مداخلات روانشناختی و اجرای قوانین بازدارنده در سطح جامعه میتوانند از بروز رفتار مجرمانه جلوگیری نموده و سلامت روانشناختی نوجوانان را بهبود بخشند.