واکاوی جامعهشناختیِ پیامدهای هژمونی توتالیتاریسم بعثی در سرودههای شریف وَرزِر
نویسندگان
1 دکترای زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22103/jrl.2023.4012چکیده
شریف وَرزِر شاعر کُرد عراقی از شعرای معاصر در قرن بیستم است که دوران حیاتش در سایۀ سیطرۀ رژیم توتالیتر بعث بر اقلیم کردستان سپری شده و شاهد ارتکاب جنایت و نسلکُشی بر ضدّ مردم کُرد و رنج و دردمندی آنان بوده است. در چنین شرایطی، وَرزِر بهعنوان شاعری متعهّد، سرودههای خود را به آینۀ بازنمایی رنجهای مردم و خشونت سیستماتیک و جنایتهای رواداشتهشده بر آنان از سوی رژیم بعث تبدیل کرده و روایتگر عذابهای مردمِ بیبهره از حقّ زندگی و آزادی در سیستم افراطگرای فاشیستیـ توتالیتر گشته است. از آن روی که تاکنون جستار مستقلّی به بررسی پیامدهای هژمونی رژیم توتالیتر بعث در سرودههای شریف وَرزِر نپرداخته است، نگارنده بر آن است تا به تحلیل پیامدهای سیطرۀ رژیم بعث در سرودههای شاعر بپردازد. مسألۀ بنیادین پژوهش حاضر این است که جلوههای اقتدارگرایی و تمامیّتخواهیِ منجر به ارتکاب جنایت و خشونت و نسلکُشی، چگونه و در چه قالبهایی در سرودههای شاعر نمود یافته و با چه مفاهیمی پیوند خورده است؟ جهت بررسی این مسأله، نگارنده از روش توصیفیـ تحلیلی مُبتنی بر بررسی جامعهشناختیِ بُنمایههای سرودههایِ شاعر بهره گرفته است. قتل عام و نسلکُشی، کوچاندن قهری و انتقال به اردوگاههای کار اجباری، شکنجه و خشونت سیستماتیک، ویرانگری و تخریب و آوارگی مردم از بارزترین بروندادهای سلطۀ رژیم توتالیتر بعث بر مناطق کُردنشین بوده که در سرودههای وَرزِر بازنمایی شده است و با رویکرد تاریخیـ سیاسیِ همهسونگر، روایتگر رنجی جانکاه و خشونت و نسلکُشیِ برآمده از انسانیّتزدایی و قتل عامی چندهزار نفره در فرایند هیچانگاری دیگریِ بیگانه و غیرِ عرب بوده است.