آسیب‌شناسی علمی پژوهش‌های ادبیات پایداری بر مبنای دیدگاه استادان زبان و ادب فارسی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری سیاستگذاری فرهنگی و مدیر گروه مطالعات بینارشته‌ای، اندیشکده ادبیات پایداری، حوزه هنری، تهران، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی و مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی، اندیشکده ادبیات پایداری، حوزه هنری، تهران، ایران.

doi
10.22103/jrl.2023.4011
چکیده

آسیب­شناسی علمی پژوهش‌های ادبیات پایداری از ضرورت‌های این حوزه است که می‌تواند در شناسایی مسائل و ضعف­های علمی، دستیابی به راهکارها و سیاست­های پژوهش محور در این عرصه کارساز باشد. روش تحقیق این پژوهش اکتشافی بوده است. اطلاعات از طریق مصاحبۀ عمیق نیمه ساختاریافته از یازده تن از استادان و صاحب‌نظران گردآوری و برای تحلیل آن­ها از روش تحلیل مضمون و نرم­افزار مکس‌کیودا استفاده شد.دیدگاه مصاحبه­شوندگان به مسئله­شناسی در ادبیات پایداری به 5 مقوله تقسیم شد. این مقولات عبارتند از: تفکیک سؤال و مسئله در پژوهش­های علمی؛ تضاد بین ذهن و عین به عنوان منشأ شکل­گیری مسئله؛ شکل­گیری مسئله فارغ از تعصب و تقیّد؛ اصالت دادن به روش علمی؛ به­روز شدن مسائل حوزة ادبیات پایداری و ژرف­نگری در آن‌ها.آسیب­های حوزة پژوهش در دو سطح و هر یک در چهار بعد طبقه­بندی شد: 1. آسیب‌های علمی و پژوهشی شامل: سرمایة انسانی؛ مسئله­شناسی؛ مباحث نظری و روش­شناسی. 2. آسیب‌های ساختاری و سازمانی شامل: غلبه نگاه سیاسی و ایدئولوژیک، ضعف در سیاستگذاری،‌ مسائل اقتصادی و مدیریت ناکارآمد.به منظور رفع مشکلات در هر دو سطح، راهکارهایی از سوی مصاحبه­شوندگان ارائه شد که از آن جمله می­توان به موارد زیر اشاره کرد:تعیین سیاست­ها، دستورالعمل­ها و نقشة راه؛ شناسایی نقاط ضعف و قوت، فرصت­ها و تهدیدها از طریق انجام پژوهش­های بنیادی و وضعیت­سنجی، تشکیل بانک اطلاعات و شبکه­سازی فعالان و علاقه‌مندان این حوزه، گسترش ارتباطات ملی و فراملی با برگزاری همایش و ... .