آسیبشناسی علمی پژوهشهای ادبیات پایداری بر مبنای دیدگاه استادان زبان و ادب فارسی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری سیاستگذاری فرهنگی و مدیر گروه مطالعات بینارشتهای، اندیشکده ادبیات پایداری، حوزه هنری، تهران، ایران.
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی و مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی، اندیشکده ادبیات پایداری، حوزه هنری، تهران، ایران.
doi
10.22103/jrl.2023.4011چکیده
آسیبشناسی علمی پژوهشهای ادبیات پایداری از ضرورتهای این حوزه است که میتواند در شناسایی مسائل و ضعفهای علمی، دستیابی به راهکارها و سیاستهای پژوهش محور در این عرصه کارساز باشد. روش تحقیق این پژوهش اکتشافی بوده است. اطلاعات از طریق مصاحبۀ عمیق نیمه ساختاریافته از یازده تن از استادان و صاحبنظران گردآوری و برای تحلیل آنها از روش تحلیل مضمون و نرمافزار مکسکیودا استفاده شد.دیدگاه مصاحبهشوندگان به مسئلهشناسی در ادبیات پایداری به 5 مقوله تقسیم شد. این مقولات عبارتند از: تفکیک سؤال و مسئله در پژوهشهای علمی؛ تضاد بین ذهن و عین به عنوان منشأ شکلگیری مسئله؛ شکلگیری مسئله فارغ از تعصب و تقیّد؛ اصالت دادن به روش علمی؛ بهروز شدن مسائل حوزة ادبیات پایداری و ژرفنگری در آنها.آسیبهای حوزة پژوهش در دو سطح و هر یک در چهار بعد طبقهبندی شد: 1. آسیبهای علمی و پژوهشی شامل: سرمایة انسانی؛ مسئلهشناسی؛ مباحث نظری و روششناسی. 2. آسیبهای ساختاری و سازمانی شامل: غلبه نگاه سیاسی و ایدئولوژیک، ضعف در سیاستگذاری، مسائل اقتصادی و مدیریت ناکارآمد.به منظور رفع مشکلات در هر دو سطح، راهکارهایی از سوی مصاحبهشوندگان ارائه شد که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:تعیین سیاستها، دستورالعملها و نقشة راه؛ شناسایی نقاط ضعف و قوت، فرصتها و تهدیدها از طریق انجام پژوهشهای بنیادی و وضعیتسنجی، تشکیل بانک اطلاعات و شبکهسازی فعالان و علاقهمندان این حوزه، گسترش ارتباطات ملی و فراملی با برگزاری همایش و ... .