مدیریت حفاظت رقمی در آرشیوهای ملی: راهبردها و استانداردها
نویسندگان
1 دکترای کتابداری و اطلاعرسانی و مربی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
doi
چکیده
هدف: این پژوهش٬ با هدف بررسی وضعیت موجود حفاظت رقمی آرشیوهای ملی، منتخب عضو شورای جهانی آرشیو، از طریق شناسایی راهبردها و شیوههای نگهداری، انبارههای رقمی، استانداردها، فرمتها و ابزارهای ذخیرهسازی، سطوح دستیابی٬ و امنیت انجام گرفته است. روش/ رویکرد پژوهش: در این پژوهش از پیمایش تحلیلی و توصیفی استفاده شده است. در این روش، با استفاده از ابزار پرسشنامه، جامعه مورد مطالعه، از نظر مسائل مربوط به حفاظت رقمی در دو دسته آرشیوسازی رقمی و دستیابی دائمی مورد بررسی قرار گرفته است. پرسشنامه از طریق پست الکترونیکی برای جامعه مورد مطالعه فرستاده شد که شامل 11 آرشیو ملی منتخب عضو شورای جهانی آرشیو بودند. یافتهها: 91/90درصد آرشیوهای ملی از رسانههای مغناطیستی پیوسته و تیب لایبرری؛ 82/81 درصد از فناوری سن؛ 91/90 درصد از استاندارد متس و الگوی مرجع اُ.اِی.آی.اس.؛ 91/90 درصد از فرمت پی.دی.اف.، تیف، ام.پی.3، و دبلیو.ای.وی.ای؛ 100درصد از راهبرد تهیه پشتیبان؛ 45/45 درصد شیوه دستیابی به کل مجموعه به صورت رایگان، شیوه دستیابی با محدودیت حق مولف، و شیوه دستیابی رایگان به بخشی از مجموعه اسناد رقمی؛ و 100 درصد از سازوکار اثبات/تایید و مدیریت کنترل دستیابی استفاده میکنند. نتیجهگیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که به دلیل کیفیت و عمر بالای رسانههای مغناطیستی برخط و تیب لایبرری و نیز سنها به واسطه ادغام بهتر و میسر ساختن اشتراک تسهیلات پشتیبان این ابزارها برای ذخیرهسازی و حفاظت بلندمدت پشتیبانها و اسناد رقمی در آرشیوهای ملی مناسب هستند. استاندارد متس و الگوی مرجع اْ.ای.ای.اس، ای.اِی.دی و فرمتهای پی.دی.اف.، تیف، ام.پی.3، و دبلیو.ای.وی.ای از استانداردهای مناسب اسناد رقمی در آرشیوهای رقمی هستند. راهبرد تهیه پشتیبان و انتقال اطلاعات و دستیابی به کل مجموعه، به صورت رایگان و با محدودیت حق مولف و بهکارگیری سازوکار تایید/اثبات و مدیریت کنترل دستیابی برای حفاظت رقمی بلند مدت اسناد رقمی در آرشیوهای ملی مناسب هستند .