تحلیل و واکاوی نقض حقوق بشر‌دوستانه در دوران دفاع‌مقدس از منظر ادبیات پایداری

نویسندگان

1 دانشیار گروه ‌حقوق، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، ‌دانشگاه پیام نور، تهران،ایران

2 استادیار گروه معارف، دانشگاه پیام نور، تهران،ایران

doi
10.22103/jrl.2023.4014
چکیده

جستار پیش رو در ارتباط با انعکاس مضامین حقوق بشردوستانه در ادبیّات پایداری در دوران دفاع مقدس انجام شده است. بدین منظور و با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوا و مطالعات کتابخانه‌ای از میان آثار منظوم و منثور منتخب و برجسته که مسائل و مشکلات جنگ تحمیلی عراق علیه ایران را در قالب شعر یا داستان به تصویر کشیده‌اند، مورد ارزیابی قرار داده‌ایم. مؤلفه‌های حقوق بشردوستانه با استناد به قواعد و مقررات بین‌المللی چون آزادی و امنیت، آرامش روحی و جسمانی، منع به‌کارگیری تسلیحات شیمیایی و حقوق اسرای جنگی از اهمّ مطالبی است که در این جستار مورد توجه قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که شاعران و نویسندگان ادبیّات پایداری و جنگ تحمیلی در کنار توجه به مفاهیم دینی چون شهادت، ایثار، ازخودگذشتگی، فرهنگ عاشورا و… به اصول و مبانی اساسی و حقوقی انسان‌ها در جنگ بسیار توجه داشته‌اند و بر مبنای ارزش‌ها و هنجارهای اخلاقی آسیب روحی و روانی به ملّت بی‌دفاع ایران و بد رفتاری با اسیران و نقض قواعد و مقررات بین‌المللی در خصوص استفادۀ  نامشروع از تسلیحات شیمیایی را محکوم  نموده‌اند.